عمومیغذایی و دارویی

از فواید و مضرات روغن کنجد بیشتر بدانید!

روغن کنجد یک روغن گیاهی خوراکی است که از دانه کنجد بدست می آید. از  این روغن در آشپزی و نیز به عنوان طعم دهنده در غذاها استفاده می شود. از آنجایی که برای گرفتن روغن نیاز به یک فرآیند برداشت دستی است، تولید آن در دنیا حجم زیادی ندارد.

این روغن  از اسید لینولئیک (۴۱%)، اسید اولئیک (۳۹%) ، اسید پالمتیک (۸%) ، اسید استریک (۵%) و ترکیبات دیگر به مقدار ناچیز تشکیل شده است. تانزانیا بزرگترین تولید کننده  و مصرف کننده این روغن است. کشورهای آفریقایی و آسیایی نیز به سرعت به بازار این روغن مفید تبدیل شده اند.

روغن کنجد یک روغن نیمه مرطوب با حلقه های اشباع نشده است. و بر اساس رنگ دانه ای که از آن بدست می آید و متد روغن گیری می تواند رنگ روشن تا تیره تری داشته باشد. بر همین اساس قیمت روغن کنجد نیز متفاوت است. در ادامه مقاله در نشریه جهان شیمی فیزیک توضیحات بیشتری در این رابطه ارائه می گردد لطفا همراه ما باشید.

روش تولید روغن کنجد

کنجد ها وقتی رشد می کنند در محفظه ای هستند که وقتی می رسند ، شکافته می شود. زمان شکافته شدن متفاوت است به این ترتیب کشاورزان این گیاهان را از درخت کنده و درجایی می گذارند تا زمانی که برسند و شکافته شود. با اینکه پیشرفت زیادی در کاشت کنجد شده اما همچنان میزان اتلاف محصول بالا است.

با اینکه برخی تولید کنندگان ، روغن کنجد را تصفیه می کنند تا روغن شفاف تر و مطبوع تری بدست بیاید اما روغنی که از دانه های با کیفیت گرفته شده باشد نیاز به تصفیه ندارد. افراد زیادی نیز معتقدند تصفیه باعث از بین رفتن مواد غذایی مفید روغن می شود بنابراین بیشتر به روغن تصفیه نشده تمایل دارند.

روغن کنجد روغن ماندگاری است اما نگهداری آن در یخچال و قرار نگرفتن در معرض نور می تواند به حفظ مواد مغذی آن کمک کند. نگهداری آن در بطری های تیره به حفظ کیفیت آن کمک می کند.

از فواید و مضرات روغن کنجد بیشتر بدانید!
از فواید و مضرات روغن کنجد بیشتر بدانید!

تفاوت انواع روغن کنجد

رنگ روغن کنجد تفاوت های زیادی دارد. روغنی که  تحت پرس سرد قرار گرفته است زرد کم رنگ است درحالیکه روغن کنجد هندی، طلایی است و روغن کنجد شرق آسیا رنگ قهوه ای تیره دارد. این رنگ و طعم به دانه هایی مربوط است که روغن از آنها گرفته می شود. روغنی که از پرس سرد بدست می آید با آنهایی که از دانه برشته شده بدست می آیند متفاوت است.

این روغن  در دو شکل به  بازار عرضه شده است. روغن پرس سرد در فروشگاه های غربی موجود است. روغنی که بو داده شده اما الزما پرس سرد نشده نیز برای آشپزی در جنوب هند و در آسیای میانه و کشورهای آسیای شرقی بکار می رود.

کاربردهای روغن کنجد برای آشپزی

یکی از انواع روغن کنجد که رنگ زرد و بویی دلپذیر و گاهی طعم ملایم دارد برای آشپزی بکار می رود. نوع دیگر کهربایی رنگ و معطر است و از دانه های کنجد پرس شده و بو داده گرفته می شود و به عنوان طعم دهنده در گام نهایی به غذا اضافه می شود.

روغن کنجدی که رنگ روشنی دارد برای سرخ کردن مناسب است در حالیکه روغن هایی که تیره رنگ هستند برای این کار مناسب نیستند. از آنها می توان برای سرخ کردن گوشت یا سبزیجات ، تفت دادن یا تهیه املت استفاده کرد.

این روغن در کشورهای آسیایی به خصوص کره، چین و جنوب هند محبوب است ولی نحوه استفاده از آن در همه جای دنیا شبیه استفاده مردم مدیترانه از این روغن است.  در اسیای شرقی گاهی از روغن کنجد بو داده برای چاشنی استفاده می شود. در ژاپن، رایو نام پاستایی اس که با روغن کنجد تند شده پخته می شود و در غذاهای مختلف همراه با سرکه و سس سویا مصرف می شود.

در جنوب هند قبل از ظهور روغن های تصفیه شده مدرن تولید شده در مقیاس بزرگ ، از آن برای ادویه های کاری استفاده می شد. در برخی مناطق آن را همراه با غذاهی تند استفاده می کردند چون طعم خاصی به آنها می داد.

کاربردهای صنعتی روغن کنجد

  • به عنوان حلال داروها یا محلول قطره ای وریدی
  • از آن در ساخت محصولات آرایشی و بهداشتی استفاده می شود
  • از پوشش آن برای جلوگیری از شپشک زدن استفاده می شود و در برخی از حشره کش ها هم کاربرد دارد.

از فواید و مضرات روغن کنجد بیشتر بدانید!

فواید پزشکی روغن کنجد

میزان بالای آنتی اکسیدان

آنتی اکسیدان ها موادی هستند که به کاهش عملکرد تخریبی رادیکال های آزاد کمک می کنند. رادیکال آزاد باعث بیماری زایی در بدن می شود. تحقیقات نشان داده که مصرف روغن کنجد موجب حفظ سلامت سلولهای قلبی می شود. کسانی که روزانه ۲ تا ۵ میلی لیتر روغن کنجد به ازای ۵ یا ۱۰ کیلوگرم از وزنشان مصرف می کنند فعالیت آنتی اکسیدانی بیشتری در بدنشان دیده شده است.

خاصیت ضد التهابی

التهابات مزمن می توانند مخرب باشد و منجر به بیماری شوند و متوقف کردن آن تا جای ممکن اهمیت زیادی دارد. پزشکی سنتی از این روغن به خاطر خاصیت ضد التهابی آن برای درمان التهاب مفصل ، دندان درد و خراش های پوستی استفاده می کرد. اخیرا مطالعات حیوانی نیز این خاصیت روغن کنجد را تایید کرده اند که می تواند اصلی ترین فایده آن نیز باشد.

مفید برای سلامت قلب و عروق

تحقیقات زیادی ثابت کرده اند که رژیم غذایی حاوی چربی غیراشباع برای قلب مفید است و روغن کنجد حاوی ۸۲% چربی غیراشباع است. این روغن امگا-۶ زیادی دارد که نقش مهمی در جلوگیری از بیماری های قلبی دارد. تحقیقات نشان می دهد که به جلوگیری از بیماری های قلبی و حتی کند کردن فرآیند توسعه این بیماری ها کمک می کند.

در حقیقت سطح کلسترول خون را کاهش می دهد. تحقیق یک ماهه ای نشان داد کسانی که روزانه ۴ قاشق روغن کنجد مصرف می کردند مقدار کلسترول بد و تری گلیسیرید خونشان در مقایسه با کسانی که روغن زیتون مصرف کرده بودند کاهش چشمگیری داشته است.

به کنترل قند خون کمک می کند

این روغن به تنظیم قند خون کمک می کند که برای اشخاص مبتلا به دیابت اهمیت دارد. تحقیقات بر روی موش ها نشان داده که اگر به مدت ۴۲ روز، ۶% از وعده غذایی آنها روغن کنجد باشد، قند خون آنها در مقایسه به موشهایی که روغن زیتون مصرف کرده اند کاهش چشمگیری خواهد داشت. مطالعه ۴۶ نفر با دیابت نوع ۲ نشان داد که ۹۰ روز مصرف این روغن قند خون و هموگلوبین A1c (HbA1c) را کاهش می دهد.

کمک به درمان آرتروز

بیماری آرتروز ۱۵% جمعیت دنیا را مبتلا ساخته و یکی از دلایل رایج دردهای مفصلی است. مطالعات زیادی تاثیر مثبت این روغن  بر این بیماری را تایید کرده اند. در یک مطالعه ۲۸ روزه محققان هر روز ۰.۵ میلی لیتر روغن کنجد را به ازای هر کیلوگرم وزن به موش ها دادند و نتایج نشان دهنده کاهش علائم آرتروز و مشکلات مفصلی بود. با اینکه این خاصیت  در حیوانات تایید شده اما نیاز به بررسی آن در انسان ها نیز می باشد.

بهبود زخم و سوختگی

اوزون گازی است که در پزشکی استفاده می شود و روغن هایی که دارای اوزون هستند برای درمان شرایط پوستی مختلف به کار می روند. تحقیقات روی موش ها نشان داده که درمان با روغن کنجد حاوی اوزون کلاژن سازی را بیشتر می کند. همچنین زمان درمان سوختگی را کاهش می دهد. این خاصیت می تواند به ویژگی آنتی اکسیدانی و ضد التهابی آن برگردد.

حفاظت در برابر اشعه UV

برخی تحقیقات نشان داده اند که این روغن  می تواند در برابر تخریب UV که موجب مشکلات پوستی می شود حفاظت ایجاد کنند که به خاطر خاصیت آنتی اکسیدانی بالای آن است. در حقیقت این قابلیت در روغن کنجد ۳۰ درصد و در سایر روغن ها نظیر روغن نارگیل، بادام زمینی و زیتون ۲۰% است. برخی منابع ادعا می کنند که روغن کنجد یک ضد آفتاب طبیعی است و دارای SPF است. با این حال تحقیقات کمی این مطلب را تایید کرده اند.

از فواید و مضرات روغن کنجد بیشتر بدانید!

سایر خواص روغن کنجد برای سلامتی

بهبود کیفیت خواب: مطالعات نشان داده که مالیدن روغن  روی پیشانی کیفیت خواب و کیفیت زندگی را بهبود می دهد

استفاده موضعی آن درد را کاهش می دهد. برخی مطالعات نشان داده که ماساژ  با این روغن  به کاهش دردهای پا کمک می کند.

سلامت مو را بهبود می دهد: از فواید این روغن  برای مو این است که ترکیبات آن مو را درخشان و محکم می کند. یک مطالعه هشت هفته ای نشان داده که مصرف روزانه روغن کنجد همراه با ویتامین E موجب تقویت و درخشندگی موها می شود.

عوارض روغن کنجد

مصرف مقدار زیاد این روغن می تواند با داروهای کاهش فشارخون تداخل ایجاد کرده و افراد را مستعد واکنش های حساسیت زا می کند.

طریقه مصرف روغن کنجد

روغن کنجد طعم و بویی مطبوعی به غذا می دهد و از این جهت در آسیا و خاورمیانه محبوب است. هر نوع از این روغن طعم و بوی متفاوتی دارد. روغن تصفیه نشده رنگ روشن و طعم خاصی دارد و می توان از آن در آشپزی استفاده کرد. اما روغن تصفیه شده برای سرخ کردن مناسب تر است و طعم خنثی دارد.

روغن کنجد بو داده شده رنگ قهوه ای و طعم ظریفی دارد که مناسب دسر است.  در غذاهایی مثل سیب زمینی سرخ کرده، رشته فرنگی کنجدی، غذاهای دارای گوشت یا ماهی و سس ها می توانید  آن را اضافه کنید.

روغن کنجد هم سالم و هم خوش مزه است. به خاطر محتوای آنتی اکسیدانی و ضد التهابی که دارد برای قلب، مفاصل، پوست، مو مفید است. با این حال نیاز به تحقیقات بیشتری در این مورد است.  با اضافه کردن این روغن پرفایده به رژیم غذایی خود می توانید از مزایای بی شمار آن در زندگیتان بهره ببرید.

برچسب ها

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا
بستن