صنایع شیمیاییغذایی و دارویی

گلوکز و حقایقی که از آن ها بی خبرید

گلوکز که با نام دکستروز نیز شناخته شده است، دارای فرمول مولکولی C6H12O6 بوده و در دسته ساده ترین نوع قند ها یا همان مونوساکارید ها قرار می گیرد. این قند ساده و ۶ کربنه، اصلی ترین قند موجود در خون است به طور مستقیم به مصرف سلول های بدن ما می رسد.

این ماده شیمیایی از ضروری ترین مواد مورد نیاز بدن به حساب می آید که ۵ گروه هیدروکسیل را در ساختار خود جای داده است. گلوکز منبع تأمین انرژی سلول های بدن ما بوده و تمام قند های دیگر مثل ساکارز، فروکتوز، لاکتوز و گالاکتوز نیز در نهایت در بدنمان به گلوکز تبدیل می شوند تا به مصرف سلول برسند. در حقیقت عبارت “قند خون” که همه ما به خوبی با آن آشنایی داریم، نشان دهنده غلظت گلوکز موجود در خون ما می باشد.

در این مطلب قصد داریم تا به معرفی بیشتر این قند ساده و بیان نکات جالب و کاربردی در خصوص آن بپردازیم؛ تا انتها با نشریه جهان شیمی فیزیک همراه بمانید.

 

 

ویژگی های ساختاری گلوکز

همانطور که گفته شد، گلوکز یک قند ۶ کربنه بوده که ۵ گروه هیدروکسیل و یک گروه آلدهیدی به کربن های آن متصل شده اند. گلوکز به طور طبیعی به دو شکل مختلف وجود دارد که ایزومر یکدیگر هستند و به صورت L-Glucose و D-Glucose نشان داده می شوند.

این مولکول ها از نظر اتم های تشکیل دهنده و تعداد گروه های عاملی متصل به کربن ها، کاملاً مشابه می باشند و تنها تفاوت موجود در ظاهر کلی آن ها است. به عبارت دیگر این دو ترکیب فرم آینه ای یکدیگر اند و تنها تفاوت آن ها در جهت پلاریزه کردن نور می باشد. به این صورت که فرم D-Glucose نور را در جهت عقربه های ساعت پلاریزه و قطبیده می سازد و این در حالی است که ترکیب L-Glucose نور را در خلاف جهت عقربه های ساعت پلاریزه می کند.

با وجود آن که گلوکز نوع L در گیاهان موجود است، در بدن ما به مصرف نمی رسد؛ چرا که این نوع از گلوکز، توسط آنزیم های سلول تجزیه نمی گردد.

نقش گلوکز در بدن ما چیست

گرچه کمی پیش تر به این نکته اشاره شد که گلوکز منبعی برای تأمین انرژی بدن ما است؛ اما در اینجا قصد داریم تا مکانیسم عمل این قند و اهمیت حضور مقدار کافی از آن در خون را بررسی کنیم.

بدن ما به گونه ای طراحی شده است تا غلظت گلوکز موجود در خون را ثابت نگه دارد. سلول های بتای پانکراس وظیفه کنترل سطح قند خون در هر لحظه را به عهده دارند. این سلول ها با تشخیص بالا رفتن میزان گلوکز موجود در خون پس از غذا خوردن، هورمون انسلین را تولید کرده و در جریان خون آزاد می کنند. انسلین همانند یک کلید برای ورود قند به سلول ها عمل کرده و به گلوکز اجازه ورود می دهد.

بسیاری از سلول های بدن گلوکز را به همراه ترکیباتی همچون آمینو اسید ها و چربی ها مورد استفاده خود قرار می دهند و این در حالی است که سلول های مغز یا همان سلول های عصبی، گلوکز را به عنوان منبع غذایی اصلی خود می شناسند.

پس از آنکه سلول های بدن گلوکز مورد نیاز خود را مصرف کردند، گلوکز باقی مانده به صورت بسته های کوچکی به نام گلیکوژن در کبد و عضلات بدن ذخیره می شود. به این ترتیب بدن ما می تواند میزان گلوکز لازم خود را ذخیره کرده و در طی یک روز مصرف کند.

گلوکز و حقایقی که از آن ها بی خبرید
گلوکز و حقایقی که از آن ها بی خبرید

جالب است بدانید…

دکستروز که نام دیگری از گلوکز می باشد، به صورت طبیعی در خوراکی هایی همچون، ذرت، میوه ها و عسل حضور دارد. با وجود آنکه قند هایی همچون ساکارز و فروکتوز همانند دکستروز قندی ساده به حساب می آیند، اما هیچ کدام از آن ها نمی تواند به اندازه دکستروز باعث افزایش سطح قند خون گردد.

دکستروز به دلیل ویژگی های خاص مولکولی اش دارای شاخص گلیسمی ۱۰۰ بوده و به همین دلیل نیز می تواند به سرعت میزان قند خون را بالا ببرد. این در حالی است که ساکارز و فروکتوز به ترتیب دارای شاخص گلیسمی برابر ۶۵ و ۱۹ می باشند.

کاربرد های گلوکز

اصلی ترین کاربرد دکستروز در دنیای پزشکی می باشد. این ترکیب شیمیایی برای افرادی که با هیپوگلیسمی یا همان افت شدید قند خون مواجه می شوند (مبتلایان به دیابت) بسیار مفید بوده و به سرعت میزان قند خون را افزایش می دهد.

افرادی که به دلایل شرایط پزشکی خود قادر به مصرف غذا نیستند، می توانند با مصرف دکستروز به شکل دارویی، نیاز به کربوهیدرات و کالری بدن خود را تأمین کنند. پزشکان معتقدند مصرف این ترکیب برای درمان سطح بالای پتاسیم خون یا همان هایپرکالمی نیز بسیار مفید می باشد.

شربت گلوکز، سیروپی است که از هیدرولیز نشاسته تهیه می شود و حاوی ۹۰ درصد گلوکز می باشد، از این ماده در صنایع غذایی به عنوان شیرین کننده و غلیظ کننده برای تهیه انواع نان و شیرینی و نوشیدنی استفاده می شود. به غیر از این مورد، برخی از شیرین کننده های رژیمی و کم کالری از جمله سوربیتول نیز از گلوکز مشتق شده و تولید می شوند.

گلوکز با حل کردن نشاسته در آب و هیدرولیز با اسیدها، آنزیم ها یا ترکیبی از اسید و آنزیم ها تولید می شود. منبع نشاسته می تواند از غذاهایی مانند ذرت، گندم، دانه تاپیوکا و دانه سورگوم باشد. شربت گلوکز خشک شده در خلاء یا اسپری خشک می شود و یک پودر دانه ای و نیمه کریستالی است.

اگرچه دلیل اصلی استفاده از گلوکز طعم شیرین آن است، اما کارکردهای بسیار دیگری در فرآوری مواد غذایی دارد. مهمترین آنها این است که گلوکز افزوده شده در غذاها به عنوان شیرین کننده، نگهدارنده، اصلاح کننده بافت، بستر تخمیر، طعم دهنده و رنگ دهنده و عامل حجیم کننده عمل می کند.

روش های مختلف استفاده از گلوکز بر اساس خواص فیزیکی و شیمیایی آن است. جایگزینی گلوکز با شیرین کننده های تازه موجود در صورتی که ارزش شیرینی یا خواص فیزیکی و شیمیایی جایگزین ها بسیار متفاوت از ساکارز باشد، دشوار است.

گلوکز مایع که شربت ذرت نیز نامیده می شود، در صنعت شیرینی و نانوایی به عنوان شیرین کننده استفاده می شود. گلوکز مایع به حفظ نرمی مواد غذایی مانند نان، پودینگ و کیک کمک می کند. همچنین در تولید نوشیدنی های سرد استفاده می شود.

گلوکزقنادی

شربت گلوکز به عنوان گلوکز شیرینی پزی یا قنادی شناخته می شود و کاربرد گسترده ای در قنادی ها دارد. از آنجایی که گلوکز مایع یک قند است، معمولاً همراه با هر قند دیگری در کیک ها و شیرینی ها مورد استفاده قرار می گیرد. این ترکیب در دستور پخت کیک معمولی زمانی که کره و شکر و خامه با هم مخلوط می شوند، مورد استفاده قرار می گیرد.

گلوکزخانگی

برای تهیه گلوکز خانگی شما می توانید شکر را با آب مخلوط کرده و روی شعله بگذارید. شربت را مدام بهم بزنید تا شکر کاملا حل شود وقتی محلول شروع به ریزجوش کرد همزدن را متوقف کرده و حرارت شعله را کم کنید تا زمانی که حالت شیره ای به خود بگیرد. سپس آن را در ظرف در بسته در یخچال نگهداری کنید و موقع استفاده آن را روی حرارت غیر مستقیم نرم کنید.

قیمت گلوکز مایع

گلوکز مایع از نشاسته ذرت با کیفیت بالا ساخته شده است. به صورت یک مایع شفاف غلیظ ظاهر می شود. کاربرد عمده آن در غذاهای تجاری به عنوان غلیظ کننده، شیرین کننده و مرطوب نگه داشتن غذاها است. اغلب در آب نبات ها، نوشابه ها، نوشیدنی های میوه ای و غیره استفاده می شود. قیمت گلوکز مایع به کیفیت و مارک آن بستگی دارد و به راحتی قابل خریداری است.

فروش گلوکز مایع

شربت گلوکز یک شیرین کننده، غلیظ کننده و ماده نگهدارنده رطوبت است که معمولاً در تولید مواد غذایی صنعتی استفاده می شود. از آن برای تولید آب نبات، آبجو، فوندانت و چندین غذای پخته شده کنسرو شده و بسته بندی شده استفاده می شود زیرا کریستال نمی شود.

شربت گلوکز را نباید با گلوکز، یک کربوهیدرات ساده که منبع اصلی انرژی بدن و مغز شماست، اشتباه گرفت. در عوض، شربت از طریق هیدرولیز تولید می شود که مولکول های گلوکز را در وعده های غذایی نشاسته ای تجزیه می کند. یک ماده غلیظ و شیرین با محتوای گلوکز بالا از این فرآیند شیمیایی حاصل می شود. خرید و فروش گلوکز مایع بازار بسیار گسترده ای در سراسر جهان دارد.

خرید گلوکز مایع

گلوکز مایع شیرین کننده ای است که از منابع مختلفی از جمله نیشکر، ذرت و سایر گیاهان تهیه می شود. قندهای طبیعی مفید هستند زیرا به ایجاد قند اضافی که می تواند منجر به افزایش قند خون و افزایش وزن شود، کمک نمی کنند. برای خرید گلوکز مایع می توانید از طریق اینترنت و سفارش آنلاین نیز اقدام نمایید.

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا