صنایع شیمیاییغذایی و دارویی

پکتین چیست و چه کاربرد هایی دارد ؟

پکتین نوعی فیبر است که منشأ طبیعی دارد و در برخی میوه ها و سبزیجات یافت می شود و عمده ترین کاربرد های آن در صنایع دارویی و غذایی می باشد. این ماده که پلی ساکاریدی محلول با زنجیره هایی طولانی از قند های هضم نشدنی است، تحت حرارت منبسط شده و به ژل تبدیل می شود.

حالت ژل مانند پکتین باعث شده تا از این ماده در صنایع غذایی به عنوان یک عامل غلیظ کننده ایده آل برای تهیه انواع مربا و ژله استفاده شود. از حالت فیزیکی ویژه این ماده علاوه بر صنایع غذایی، در صنایع دارویی نیز استفاده می شود؛ چرا که خاصیت ژل مانند این ترکیب در دستگاه گوارش ما فواید بی شماری را برایما فراهم می آورد.

این بار در نشریه جهان شیمی فیزیک قصد داریم شما را با ماهیت پکتین، منابع اصلی آن و کاربرد هایش آشنا کنیم.

منابع اصلی پکتین کدام اند؟

همانطور که گفته شد، پکتین منشأ کاملاً طبیعی دارد و در حقیقت یکی از مهم ترین ترکیبات موجود در دیواره سلولی گیاهان می باشد. این ماده یک پلیمر قندی-اسیدی بوده که حاوی ترکیباتی همچون نمک های سدیم، پتاسیم، آمونیوم و گالاکتورونیک اسید می باشد.

همه میوه ها و گیاهان حاوی پکتین هستند اما درصد وجود این ماده در آن ها متفاوت است و برخی از آن ها مقدار بیشتری از این فیبر را در خود دارند. اصلی ترین منابع غنی از پکتین میوه جات و سبزیجاتی از جمله سیب، مرکبات، گلابی، انگور، زیره، هویج، گیلاس و توت فرنگی می باشند.

چگونگی استخراج پکتین

صنعتگران برای تولید پکتین از مواد اولیه ای همچون پوست خشک مرکبات و تفله های میوه هایی همچون سیب یا چغندر قند استفاده می کنند که هر دو این مواد اولیه به راحتی توسط کارخانه های تولید آب میوه قابل تهیه می باشند.

با اضافه کردن اسید رقیق و داغ با PH بین ۱.۵ تا ۳.۵ به مواد اولیه گفته شده، می توان فرآیند استخراج پکتین را آغاز کرد. با ادامه این فرآیند زنجیره پیچیده و مستحکم پکتین ضعیف شده و کم کم به حالت محلول در می آید.

بعد از مرحله فیلتر کردن و غلیظ کردن، ماده نهایی را با اتانول یا ایزوپروپانول مخلوط می کنند تا پکتین رسوب کند. ترکیب نهایی را با الکل شستشو داده و خشک می کنند و در نهایت مواد جانبی را به آن می افزایند که این مواد باعث تفاوت انواع پکتین های موجود در بازار می گردند.

کاربرد های پکتین در صنایع غذایی

مهمترین و رایج ترین کاربرد پکتین در صنایع غذایی می باشد و تولید کنندگان فعال در این حوزه نیز از این ماده به عنوان یک عامل غلیظ کننده، پایدار کننده و امولسیفایر استفاده می کنند.

از آنجایی که این ماده فاقد هرگونه چربی و کالری است، ماده افزودنی کاملاً سالمی به شمار می آید و استفاده از آن برای تولید مواد غذایی بلا مانع می باشد.

استفاده از این ماده برای تهیه انواع مربا، مارمالاد و ژله بسیار رایج بوده و قوام و خاصیت ژلی خوبی به این فرآورده ها می بخشد. گاهی اوقات نیز تولید کنندگان صنایع غذایی پکتین را با شکر و مقداری اسید سیتریک مخلوط می کنند و آن را به عنوان شکر مربا و یا به صورت پودر آماده برای تهیه مربای خانگی عرضه می کنند.

به غیر از موارد گفته شده از پکتین در تهیه برخی از نوشیدنی ها و آب میوه ها، ماست و محصولات پخت شده ای مثل شیرینی نیز استفاده می کنند تا حس بهتر و دلنشین تری در دهان ایجاد شود.

پکتین چیست و چه کاربرد هایی دارد ؟
پکتین چیست و چه کاربرد هایی دارد ؟

آشنایی با کاربرد های پکتین در صنایع دارویی

کاهش کلسترول

تحقیقات نشان داده اند که مصرف پکتین از طریق دهان باعث کاهش کلسترول خون می شود. استفاده از این ماده به همراه فیبر های نامحلول و گوارگام که یک ترکیب رایج و پرکاربرد در صنایع غذایی است، باعث کاهش کلسترول کل و کلسترول بد خون یا همان LDL می شود.

کمک به بهبود دیایت نوع ۲ و پیش دیابت

برخی از مطالعات انجام شده نشان می دهند که مصرف پکتین باعث کاهش میزان قند خون می شود و فعالیت هورمون های مرتبط با کنترل قند خون را تنظیم و متعادل می کند. بنابراین می توان در درمان دیابت نوع دو و حتی پیش دیابت نیز مؤثر واقع شود.

جلوگیری از بروز مشکلات قلبی

پکتین قادر است تا در دستگاه گوارش ما با کلسترول موجود در غذا خورده شده پیوند دهد و از جذب شدن و ورود آن به خون جلوگیری کند. به این ترتیب می تواند از بروز بیماری های قلبی و عروقی جلوگیری کرده و چربی خون را کنترل نماید.

تهیه شربت ضد سرفه

یکی دیگر از کاربرد های پکتین در تهیه شربت های ضد سرفه می باشد. این شربت ها تسکین دهنده تورم گلو و کاهش دهنده تحریکات منجر به سرفه هستند. پکتین موجود در این نوع شربت ها با بافت ژل مانند خود پوششی روی گلو ایجاد می کند و از تحریک شدن این ناحیه جلوگیری کرده و سرفه را کاهش می دهد.

 

 

برچسب ها

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا
بستن