عمومی

اسید فسفریک صنعتی چیست ؟ کاربرد و قیمت خرید و فروش آن

اسید فسفریک صنعتی Industrial-phosphoric-acid از پرکاربردترین اسید ها در صنایع غذایی ، آرایشی و دارویی ، کشاورزی  و تصفیه پساب و نساجی دارد و با  توجه به نوع کاربری که دارد کمک بزرگی به زندگی ما می کند . در صدخلوص این اسید %۸۵ است . جالب است بدانید که از این اسید برای تولید بخش هایی از تلویزیون های  LCD ، تلفن های هوشمند، صفحه نمایش رایانه ها استفاده می شود.با تو جه به گستردگی این اسید در صنایع ، خرید و فروش اسید فسفریک صنعتی نیز به دنبال آن بسیار انجام می گیرد.

تولید اسید فسفریک در سطح جهانی  رتبه دوم  را بعد از اسید سولفوریک به خود اختصاص داده است. با توجه به حجم تولیدی بالای این ترکیب شیمیایی می توان گفت ، این اسید از پر مصرف ترین ترکیب شیمیایی در صنایع به حساب می آید. اسید فسفریک به دلیل اینکه از مهمترین مواداولیه مورد نیاز برای تولید مکمل غذایی دام و طیور ، فرآورده های غذایی ، کود های شیمیایی و سموم و… به حساب می آید، در فهرست موادشیمیایی اولیه  و ضروری برای تولیدات کشور قرار می گیرد.در ادامه مقاله از نشریه علمی جهان شیمی فیزیک در باره خواص فیزیکی و شیمیایی ، کاربرد و روش تهیه این ترکیب اسید فسفریک صنعتی می پردازیم . با ما همراه باشید .

قیمت اسید فسفریک ۸۵ :

در بخش کشاوری اسید فسفریک در کنار اسید نیتریک از ترکیبات مهم برای تولید کودهای شیمیایی به حساب می آید . امروزه با افزایش جمعیت و تأمین مواد غذایی ، توجه زیادی به بخش تولید کود های شیمیایی جهت حاصلخیزی خاک و افزایش تولیدات محصولات کشاورزی می شود. بنابراین با توجه به افزایش تقاضا در این بخش ، قیمت تمام شده اسید فسفریک اهمیت پیدا می کند.

اسید فسفریک  صنعتی مایع با خلوص ۸۵٪ با بسته بندی های گالن های ۳۵ کیلویی، بشکه های ۳۳۰ کیلویی و مخزن های ۱۶۵۰ کیلویی در بازار وجود دارد. یکی از مهمترین عوامل تأثیر گذار بر قیمت اسید فسفریک صنعتی کیفیت این محصول و مواد اولیه تشکیل دهنده این ترکیب شیمیایی  است .

فروش اسید فسفریک صنعتی:

تولید محصولات کود فسفات – فسفات آمونیوم و سوپر فسفات های سه گانه بخش عمده بازار خرید و فروش اسید فسفریک صنعتی را به خود اختصاص داده است. تقسیم بندی به این صورت است که ۸۰٪ بازار جهانی این اسید در حوزه تولید اسید فسفریک قرار می گیرد و تنها حدود ۶٪ برای خوراک دام مصرف  می شود و باقیمانده در انواع کاربردهای صنعتی استفاده می شود.

اسیدفسفریک چیست ؟

اسید فسفریک صنعتی Industrial-phosphoric-acid چیست ؟ کاربرد و قیمت آن

 

اسید فسفریک (به انگلیسی: Phosphoric acid) اسید سه ظرفیتی است . این اسید به  ارتوفسفریک اسید یا فسفریک(V) اسید نیز معروف است . فرمول شیمیایی این ترکیب  H۳PO۴ است. معولاً اسید فسفریک به صورت محلول غلیظ بی رنگی است که درصد خلوص آن ۸۵٪ است.ترکیب خالص آن به صورت جامد بی رنگ است .این اسید در دمای محیط غیرفعال بوده و در مقایسه با اسیدهایی  مانند اسید اگزالیک ، اسید بوریک و اسید استیک خصلت اسیدی قوی تری دارد و نسبت به اسید هیدروکلریک، اسیدهای نیتریک، اسید سولفوریک ضعیف تر عمل می کند.

اسید فسفریک دارای سه هیدروژن است  که هر سه هیدروژن تعیین کننده درجات مختلف اسیدی هستند و می توانند  به صورت یون های H+ (پروتون ها)  از ترکیب جدا شوند. هنگامی که هر سه هیدروژن از ترکیب حذف شوند ، آنچه که باقی می ماند یک یون ارتوفسفات PO۴۳ است که به آن فسفات گفته می شود. اگر یک یا دوپروتون حذف شود یون دی هیدروژن فسفات تشکیل می شود.

پودر اسید فسفریک :

پودر اسید فسفریک به دلیلی خلوص بالا یی که دارد ، اغلب در صنایع غذایی استفاده می شود. این ماده جامد ، بلوری شفاف است . پودر اسید فسفریک تنها اسید معدنی است که در طیف وسیع در صنایع غذایی استفاده می شود . این ماده نیز مانند هیدرو سولفیت سدیم از پرمصرف ترین مواد شیمیایی در صنعت به شمار می آید.

تاریخچه تولید اسید فسفریک :

درواقع صنعت فسفات در اواسط قرن نوزدهم میلادی با تولید کودهای فسفاته مورد توجه قرار گرفت . همانطور که میدانید فسفر از اجزای اصلی ساختار موجودات زنده است . در زمان گذشته از استخوان و ماهی به عنوان کود های طبیعی استفاده می شد . در قرن نوزدهم برای تهیه غلظت بیشتری از فسفر ، استخوان و یا منابع طبیعی را با اسید سولفوریک واکنش می دادند ، و به این طریق از استخوان ها برای تولید کود های شیمیایی استفاده می کردند . با افزایش تقاضا برای این کود های طبیعی حتی از استخوان های انسان ها نیز استفاده می شد. در این روش برای تهیه کود طبیعی استخوان ها را با اسید سولفوریک آلومینیوم مایع ، نمک پتاسیم واکنش می دهند .

در سال ۱۸۴۰ برای اولین بار کود شیمیایی سوپرفسفات از واکنش سنگ فسفات با اسید سولفوریک تهیه شد و در نهایت تولید تجاری آن در انگلیس در سال ۱۸۴۲ آغاز شد .

در زمان تولید اسید فسفریک ، کود تریپل سوپرفسفات برای اولین بار در آلمان در سال ۱۸۷۰ تولید شد. لازم به ذکر است امروزه که ۹۰% تولید فسفریک جهت تولید کود های شیمیایی  مصرف می شود.

ویژگی های اسید فسفریک :

 

فرمول مولکولی H3PO4 or H3O4P
جرم مولی ۹۷.۹۹۵ g/mol
شکل ظاهری مایعی غلیظ بدون رنگ و بو
حلالیت در آب ۵۴۸g در ۱۰۰ گرم آب در دمای ۲۰ °C
چگالی ۱.۹ g/cm³
اسیدیته ۱.۵
دمای جوش ۴۰۷ °C
دمای ذوب ۴۲.۴ °C


دسته بندی انواع اسید فسفریک:

اسید فسفریک صنعتی Industrial-phosphoric-acid چیست ؟ کاربرد و قیمت آن
اسید فسفریک صنعتی Industrial-phosphoric-acid چیست ؟ کاربرد و قیمت آن

اسید فسفریک با روش های مختلفی مانند در صد خلوص و روش های تولید و نوع کاربرد و.. .دسته بندی می شود. در این جا براساس کاربردهای خاصی که دارد می توان این نوع دسته بندی را تعریف نمود.

اسید فسفریک خام:

اسید فسفریک خام از واکنش اسید سولفوریک با خاک فسفات تهیه می شود که در واحد های تصفیه به دونوع صنعتی و خوراکی دسته بندی می شود. بیشترین کاربرد این ترکیب شیمیایی در قسمت تولید کودهای شیمیایی است .

این اسید از واکنش شیمیایی بین اسید سولفوریک با خاک فسفات حاصل شده و در واحدهای تصفیه به نوع خوراکی و صنعتی تبدیل می شود. لازم به ذکر است بیشترین کاربرد اسید فسفریک خام در تولید کودهای شیمیایی است.

اسید فسفریک صنعتی:

این نوع اسید در صنعت نساجی ، تصفیه آب ، تولید شوینده ها ، تولید ظروف تفلون کاربرد دارد.

اسید فسفریک خوراکی:

از این نوع اسید در صنایع غذایی مانند تولید نوشیدنی های گازدار ، روغن نباتی ، خوراک و مکمل غذایی دام استفاده می شود.

مصارف اسید فسفریک صنعتی :

  • تنظیم کننده اسیدیته در غذاهایی مانند مربا، میله های غلات، گوشت فرآوری شده، ژله و ژلاتین، مخمر ها، پنیر، ادویه جات، ترشی جات و کنسرو
  • افزودنی غذایی در صنایع غذایی
  • نوشابه و نوشیدنی ها
  • تولید بیکینگ پودر
  • لبنیات
  • صنایع دام وطیور
  • تصفیه سطح فلز در صنعت متالورژی
  • محصولات مراقبت شخصی
  • سلول های سوختی و به عنوان کاتالیزور
  • ژنراتورهای اکسی هیدروژن
  • از بین بردن رسوبات معدنی
  • لکه های آب سخت در صنعت ساخت و ساز
  • اکسید کننده شیمیایی برای تولید محصولات کربن فعال
  • مدار الکتریکی و دستگاه های الکترونیکی (صفحه نمایش رایانه ها، تلفن های هوشمند و تلویزیون های LCD)
  • تولید مواد شیمیایی (اتیل بنزن، پروپیلن، کومن)
  • ساخت اتیلن و تصفیه پراکسید هیدروژن
  • آماده سازی مشتقات آلبومین
  • سنتز لاستیک و افزودنی به واکس
  • رنگ و رنگدانه
  • صنعت کود و کود فسفاته (مونوآمونیوم فسفات، دی آمونیوم فسفات، سوپر فسفات تریپل، فسفات منیزیم)
  • کشاورزی
  • زدودن زنگ آهن
  • حذف زنگ زدگی
  • داروسازی
  • دندان پزشکی
  • دامپزشکی
  • شوینده ها
  • پزشکی
  • تصفیه آب و فاضلاب
  • پالایش نفت
  • صنایع قند
  • نساجی
  • استخراج پنی سیلین

کاربرد اسید فسفریک در صنایع :

اسید فسفریک صنعتی Industrial-phosphoric-acid چیست ؟ کاربرد و قیمت آن

اسید فسفریک دومین اسید پر مصرف جهانی است و به دلیل ویژگی هایی که دارد ، طیف کاربردی آن وسیع است . در ادامه به مهم ترین کاربردهای  اسید فسفریک صنعتی می پردازیم.

کاربرد فسفریک اسید صنعتی در شوینده ها :

یکی از شایع ترین مشکلات در زمینه منابع آبی ، سختی آب است . آب سخت دارای مواد معدنی زیادی است که شامل یون های یون های کلسیم، منیزیم، کاتیون های فلزی و دیگر ترکیبات است . از مشکلاتی که آب سخت دارد ایجاد رسوبات حل نشدنی با مواد شوینده  است که باعث  ایجاد لک بر روی لباس ها می شود . آب سخت حتی مانع کف کردن مواد شوینده می شود.

راه حل این مشکل اسید فسفریک است . این ترکیب باعث نرم شدن آب و بهبود در کارایی مواد شوینده، در شوینده ها می شود .در حقیقت در مواد شوینده نمک های فسفات در اسید فسفریک به عنوان بیلدر و با هدف نرم کردن آب استفاده می شود. فسفری که در مواد شوینده وجود دارد با کاتیون های آب کمپلکس تشکیل داده و مانع واکنش آن ها با صابون می شود و از تشکیل رسوبات مزاحم جلوگیری می شود.

کود اسید فسفریک در کشاورزی :

یکی از عناصر ضروری برای رشد گیاهان فسفر است . بخش اعظم اسید فسفریک تولید شده در بخش کشاورزی مصرف می شود. کود های فسفاتی رشد گیاهان را افزایش می دهد. افزایش غلظت فسفات ها در آب باعث رشد گیاهان می شود.

وجود کود های فسفات در آب باعث رشد گیاهان آبزی می شود . رشد بی رویه این گیاهان آبزی باعث مرگ گیاهان می شود. گیاهان مرده برای تجزیه شدن نیاز به اکسیژن دارند و در نتیجه حیات موجودات آبزی به خطر می افتد. بنابراین مصرف بیش از اندازه از کودهای فسفردار و ریختن آن ها در فاضلاب برای محیط زیست ایجاد مشکل می کند و و این امر نیاز به رعایت کردن اصول و استانداردهای تعریف شده دارد.

کاربرد اسید فسفریک صنعتی برای برداشتن زنگ آهن :

برای ازبین بردن  زنگ آهن که روی فلز آهن یا فولاد ایجاد می شود و تبدیل کردن این آهن به فسفات های محلول از اسید فسفریک استفاده می شود. در این فرایند فسفات آهن به فسفات آهن سیاه شده تغییر می کند . از این محصول برای ضد خوردگی استفاده می شود و از آن در تولید انواح اسلحه استفاده می شود و علت رنگ سیاه بیشتر اسلحه ها روکش فسفات است.

اسید فسفریک صنعتی در صنعت :

اسیدفسفریک علاوه بر کاربرد های زیادی که در صنعت دارد ، اگر درصد خلوص بالایی داشته باشد می توان از آن در ساخت مدارهای الکترونیک  در دستگاه های الکترونیکی مانند استفاده کرد .

در کنار تمام کاربردهای گفته شده می توان از این کاربرد نیز نام برد که اسید فسفریک با خلوص بالا به عنوان عامل ایجاد مدارهای الکترونیکی در طیف وسیعی از دستگاه های الکترونیکی مانند  تلویزیون های LCD ، تلفن های هوشمند، صفحه نمایش رایانه ها استفاده می شود.

فرآیند تولید اسید فسفریک :

اسید فسفریک به دو روش زیر تولید می شود :

  • روش حرارتی
  • روش مرطوب

از روش حرارتی به دلیل خلوص بالای فسفریک اسید و هم چنین گرانی این فرایند ، بیشتر در صنایع غذایی و دارو سازی و مواد پاک کننده ها استفاده می شود زیرا در این صنایع کیفیت و حساسیت مواد اولیه باید بالا باشد. با توجه به آمار حدود ۶۰% اسید فسفریک مصرفی به روش مرطوب تولید می شود. به اسیدی که به روش مرطوب به دست می آید ، اسید فسفریک صنعتی می گویند . در تولید اسید فسفریک صنعتی اگر غلظت ناخالصی ها بیشتر از حد استاندارد باشد در گیاهان و گوشت دام و طیور ذخیره می گردد . اسید فسفریک صنعتی را می توان بعد از تصفیه برای گرید خوراکی استفاده کرد.

روش حرارتی یا خشک در تولید اسید فسفریک :

اسید فسفریک صنعتی Industrial-phosphoric-acid چیست ؟ کاربرد و قیمت آن
اسید فسفریک صنعتی Industrial-phosphoric-acid چیست ؟ کاربرد و قیمت آن

در روش حرارتی یا خشک فسفر عنصری در مجاورت هوای اضافی  به اکسید فسفر تبدیل می شود . این اکسید از طریق جذب گرمای سوخت و فرایند هیدراته شدن ، اسید سولفوریک تولید می کند. این نکته را باید درنظر داشت که غلظت اسید تولید شده بستگی به میزان آب مصرفی و میزان قدرت خنک کنندگی سیستم دارد.

روش های مختلفی وجود دارد تا بتوان محفظه احتراق را خنک کرد مانند دیواره خنک شونده با آب، دیواره خیس ، دیواره خنک شونده با هوا ، دیواره خیس . در روش دیواره خیس از قسمت بالایی محفظه احتراق ، جریانی از اسید سرد شده به سمت پایین می فرستند که به عنوان محافظ دیواره محفظه عمل می کند. در روش خنک شونده توسط هوا ، محفظه احتراق را از گرافیت یا آلومینا که از جنس های نسوز هستند ، می سازند و حرارت به وسیله تشعشع و جابه جای محفظه ها به سمت بیرون هدایت می شود.

روش تر یا مرطوب در تولید اسید فسفریک

روش تر یکی از مرسوم ترین روش ها برای تولید اسید فسفوریک در جهان است. در این روش ماده اولیه سنگ معدن است و اسید سولفوریکی که از این روش حاصل می شود ، دارای حجم بالا و کیفیت کم می باشد. در این روش سنگ فسفات استخراج شده از معدن با اسیذ سولفوریک واکنش می دهد و فسفریک اسید و گچ تولید می شود. در این مرحله به دلیل وجود ناخالصی های فراوان در سنگ فسفات ، واکنش های جانبی زیادی رخ می دهد و این موضوع باعث مصرف چند بیشتر اسید سولفوریک می شود.

اسید فسفریک حاصل از این روش به دلیل وجود ناخالصی های سنگ معدن به رنگ سیاه است و برای مصارفی که خلوص و کیفیت مواد اولیه مطرح نباشد مناسب است.

خالص سازی اسید فسفریک تولید شده در روش مرطوب :

اسید فسفریک حاصل از روش تر دارای ناخالصی های فراوانی است و به همین دلیل مناسب برای صنایع غذایی است . برای اینکه بتوان از فسفریک اسید به روش مرطوب برای مصارف خوراکی استفاده کرد ، از روش های خالص سازی استفاده کرد. روش های مختلفی برای این منظور در نظر گرفته شده است ، که در بخش زیر به آن اشاره شده است .

شفاف سازی :

اسید فسفریک ناخالص به دلیل حضور مواد نامحلول جامد و کلوئیدی به رنگ سبز می باشد و ظاهر آن به شکل لجن است. برای شفاف سازی لجن ، آن را تا دمای مشخصی گرم می کنند و بعد از خنک شدن و انجام سانتریفیوژ ، اسید شفافی ایجاد می شود.

در روش دیگر که به نام برینش است از مواد شفاف کننده استفاده می کنند . در یک روش دیگر در فرایند مرطوب به اسید مصرفی آهک اضافه می کنند و بعد از رسوب یون ها اسید شفافی حاصل می شود.

 استخراج حلال-حلال :

در استخراج حلال – حلال از حلال های آلی که در آب نامحلول هستند استفاده می کنند که بتوانند دو فاز غیر قابل امتزاج را تشکیل دهند . این دوفاز شامل فاز اسیدی و فاز ناخالصی است.

روش های فیزیکو-شیمیایی :

در این روش با اعمال شرایط فیزیکی مانند دکا ، فشار و اضافه کردن مواد شیمیایی خاص ، ناخالصی را حذف می کنند . این روش برای تولید اسید فسفریک گرید خوراکی مناسب است.

استفاده از فیلترهای غشایی :

با به کاربردن فیلتر های غشایی ، ناخالصی های فلزی از اسید خارج می شود . در این روش  نمونه مناسب را با توجه به به سایز منافذ و ترکیب شیمیایی غشا  انتخاب می کنند.

حذف فلزات سنگین :

حذف فلزات سنگین مانند قلع، جیوه و مس از اسید فسفریک برای بسیاری از کاربرهای آن در صنعت ضروری است . با توجه به شرایط می توان روش مناسب را انتخاب نمود.

البته روش های مختلف دیگری نیز برای خالص سازی این اسید وجود دارد مانند حذف آرسنیک، حذف لوئور، رنگ بری ، پیرولیز و…برای آشنایی با این روش ها می توانید از منابع دیگری استفاده کنید.

هشدارهای حفاظتی به هنگام استفاده از اسید فسفریک صنعتی و اسید فسفریک خوراکی

نوع تماس توضیحات
نماس فسفریک اسید با پوست با توجه به اینکه این ماده اسیدی خورنده است؛ درصورت تماس با پوست باعث سوزش و قرمز شدن پوست می شود و حتی در برخی موارد باعث سوختن پوست نیز شده است.
تماس فسفریک اسید با چشم فسفریک اسید باعث سوختگی، درد و قرمز شدن چشم می شود. علاوه براین، احتمال تیره شدن دید چشم و ایجاد آسیب های ماندگار بر چشم نیز وجود دارد.
تنفس اسید فسفریک اغلب امکان تنفس اسید فسفریک در شرایط خاصی همچون گرم شدن و تبخیر آن وجود دارد. بنابراین تنفس بخار اسید فسفریک باعث تحریک بینی، گلو و قسمت بالای مجاری تنفسی می شود. احساس سوزش و تنگی نفس و حتی بیهوشی از علایم تنفس بخار اسید فسفریک اسید و لازم به ذکر است که تنفس مقدار زیادی از این اسید می تواند به ریه آسیب جدی وارد کند.
بلعیدن فسفریک اسید در صورت خوردن اتفاقی این اسید منجر به دردشکم، سوزش گلو و حالت تهوع در فرد می شود. اگر مقدار اسیدی که توسط فرد بلعیده شده است، زیاد باشد احتمال شوک، از کار افتادن گردش جریان خون و حتی مرگ بسیار زیاد است.
اثرات زیست محیطی اسید فسفریک فسفریک اسید می تواند آب و خاک را آلوده نماید.
دیگر خطرات اسید فسفریک این اسید خطر احتراق و انفجار ندارد.

 

خطرات و نکات ایمنی اسید فسفریک (MSDS):

  • این ماده درصورت تماس با مواد شیمیایی مانند مواد قلیایی قابل اشتعال می باشد.
  • تماس بدن، چشم و پوست با این اسید موجب آسیب و سوختگی می شود.
  • اگر این مواد با بدن تماس پیدا کردند آن را با آب زیاد شست و شو دهید.
  • در صورت استنشاق این اسید سریعا  به هوای آزاد رفته و در صورن اینکه شرایط حاد بود به پزشک مراجعه کنید.
  • در صورت بلع از این اسید، دهان خود را با آب شسته و به سرعت به پزشک مراجعه کنید.
  • اگر با این اسید کار می کنید. باید از لباس مناسب، دستکش و عینک استفاده کنید.

بسته بندی و شرایط نگهداری اسید فسفریک صنعتی :

اسید فسفریک صنعتی Industrial-phosphoric-acid چیست ؟ کاربرد و قیمت آن
اسید فسفریک صنعتی Industrial-phosphoric-acid چیست ؟ کاربرد و قیمت آن

  • این مواد را در مکانی خشک و خنک و به دور از نور خورشید و با تهویه مناسب نگه دارید.
  • این ترکیب را از هر گونه آسیب فیزیکی حفظ کنید و از پلپ کامل محصوا اطمینان حاصل کنید.
  • این اسید را در ظروف چند لایه مناسب (پلاستیک مخصوص) و یا فولاد زنگ نزن نگه دارید.

توضیحات تکمیلی :

بیشترین کاربرد این ماده در زمینه مواد غذایی و دارویی است و یک نوع افزودنی مواد غذایی می باشد که باعث طعم دادن مواد غذایی و تندی آن می شود. اسید فسفریک با دو درجه خلوص عرضه میشود

  1. بالای ۸۵ درصد: استفاده خوراکی
  2. زیر ۸۵ درصد: استفاده صنعتی

این اسید به طور خالص دارای دانسیته ۱٫۸۸ g/cm3 است. اسید فسفریک  در بازار به صورت محلول آبی۵۰ تا ۸۵ درصد  وجود دارد. هر کدام از این نوع اسید فسفریک­ها خواص منحصر به فرد خود را دارند.

برچسب ها

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا
بستن