صنایع شیمیایی

آشنایی با کاربردهای مفید آبکاری گالوانیزه و انواع آن

آبکاری گالوانیزه (galvanized plating) به عنوان یکی از روشهای بسیار پرکاربرد در محافظت  از خوردگی فلزات شناخته می شود. آبکاری گالوانیزه شامل استفاده از روی به عنوان یک روکش نازک بر روی فلز پایه است تا به محافظت از آن کمک کند.

مثال هایی در این رابطه چراغ ها و علائم  راهنمایی رانندگی موجود در خیابان ها هستند که پوشش نقره ای روی آنها در واقع روکش روی است. گالوانیزه  در واقع یک پوشش روی است که مانع از رسیدن مواد خورنده به فلز زیرکار می شود.

بدون استفاده از روکش روی محافظ ، فلز در معرض عناصر مختلف قرار می گیرد و به سرعت اکسیده شده و دچار خوردگی می شود. گالوانیزاسیون می تواند به عنوان یک راه حل مقرون به صرفه برای محافظت از فلزات باشد و به دو صورت سرد و گرم انجام می شود. در ادامه مقاله در نشریه جهان شیمی فیزیک توضیحات بیشتری در این رابطه ارائه خواهد شد.

تاریخچه استفاده از آبکاری گالوانیزه

اولین نمونه های آهن گالوانیزه در اروپا در زره های هندی قرن هفدهم یافت شده است که اکنون در موزه نگهداری می شود. ولی اصول گالوانیزاسیون منصوب به دانشمند ایتالیایی به نام لوئیجی گالوانی است. با این حال گالوانی هیچ دخالتی در پوشش روی نداشت.

اولین استفاده از این اصطلاح مربوط به اواخر قرن ۱۸ میلادی و طی تحقیقات علمی و پزشکی که است که توسط گالوانی انجام شد و به معنای تحریک عضله با استفاده از جریان الکتریکی است. اگرچه گالوانی اولین کسی بود که این موضوع را مورد مطالعه قرار داد ، اما آلساندرو ولتا بود که پس از آن درک بهتری از علت و معلول آن ایجاد کرد.  در کاربردهای مدرن ، اصطلاح گالوانیزه  تا حد زیادی با پوشش های روی همراه بوده است  ولی این امر باعث حذف سایر فلزات نمی شود.

آشنایی با کاربردهای مفید آبکاری گالوانیزه و انواع آن
آشنایی با کاربردهای مفید آبکاری گالوانیزه و انواع آن

آبکاری گالوانیزه سرد و گرم چیست؟

گالوانیزاسیون معمولاً به  دو روش گالوانیزه سرد و گرم انجام می شود که هر دو فرآیند باعث  افزایش مقاومت آهن ، فولاد و فلزات زیرکار در برابر خوردگی و زنگ زدگی می شوند.

آبکاری گالوانیزه سرد

به آبکاری گالوانیزه سرد الکترولیز نیز گفته می شود برای انجام این فرآیند نمک روی در محلول آبی یا اسیدی حل شده و روی فولاد ، آهن  یا فلزات دیگر اسپری می شود ضخامت این روکش معمولا ۲۵ میکرون است و کار نهایی  براق و یکدست خواهد بود.

کاربرد این روش در محصولات بهداشتی یا لوله‌هایی است که ضخامت کمی دارند و بیشتر در صنایع خودروسازی و ساخت پیچ و مهره و قطعه سازی کاربرد دارد.

آبکاری گالوانیزه گرم

آبکاری گالوانیزه گرم جزء روش ‌های قدیمی گالوانیزه فلزات است که داخل یک محیط روی مذاب با دمای ۴۶۰ درجه انجام می شود. در این آبکاری فلز مورد نظر را داخل این ماده مذاب شناور کرده و پس از خارج شدن، لایه بیرونی با اکسیژن و کربن واکنش می دهد تا یک پوشش بسیار مقاوم در برابر زنگ زدگی و خوردگی ایجاد شود. قطر این آبکاری حدود ۱۰۰ تا ۱۳۰ میکرون ضخامت دارد و ظاهر آن کدر و مات بوده و سطح آن صاف نیست.

گالوانیزه گرم به دلیل مقاومت و ضخامت بالا برای روکش  دکل‌های مخابراتی، گاردریل جاده‌ها، دکل‌ های فشار قوی برق، لوله‌های آب با ضخامت زیاد و تیرهای برق ایده آل است.

تفاوت های آبکاری گالوانیزه گرم و سرد

با توجه به تفاوت مقاومت این دو گالوانیزه هدف و کاربرد های آن ها متنوع است مثلا قطعاتی که با گالوانیزه گرم تهیه می شوند به دلیل مقاومت بسیار بالا در برابر آسیب ها برای کاربرد در محیط های خارجی و فضاهای باز بهتر عمل می کنند و دیرتر دچار خوردگی و پوسیدگی می شوند.

برعکس گالوانیزه سرد برای روکش فلزاتی که در قسمت های بهداشتی مورد استفاده قرار می گیرند، استفاده می شود و به دلیل ضخامت کمتری که دارد بیشتر در پیچ و مهره و قطعه سازی ها استفاده می شود.

آماده کردن فلزات برای آبکاری گالوانیزه

برای این که فلز روی به خوبی بر سطح فلزات دیگر بنشیند باید سطح فلز زیرین کاملا تمیز شده و آلودگی ها و ناخالصی های آن حذف شود. برای این منظور فلزات را در محلولی اسیدی مانند اسید سولفوریک یا اسید کلریدریک غوطه ور می کنند تا هر گونه آلودگی‌ از سطح آن‌ها پاک شود سپس می توان آبکاری گالوانیزه را روی آنها انجام داد.

برچسب ها

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا
بستن