آرایشی و بهداشتیرنگ و رزینصنایع شیمیاییغذایی و دارویی

ایزوپروپیل الکل چیست ؟

ایزوپروپیل الکل (Isopropyl Alcohol) با نام تجاری Alcojel و فرمول شیمیایی CH۳CHOHCH۳ یکی از مواد شیمیایی پرکاربرد در صنایع مختلف است. ایزوپروپیل الکل یک ترکیب شیمیایی بی رنگ و قابل اشتعال با بوی قوی است که کاربرد اصلی آن در مواد ضد عفونی کننده و شوینده است.

این الکل درسال ۱۹۲۰ برای اولین بار با هیدراسیون پروپن تولید شد. عمده مصرف این الکل در آن زمان اکسیداسیون و تولید استون بود که اولین بار در جنگ جهانی اول برای تهیه کوردیت ، محصولات دود زا و ماده محرک انفجاری مورد استفاده قرار گرفت.

این ماده ایزومر پروپیل الکل با خواص ضد باکتریایی است که در صابون ها و لوسیون ها به عنوان ضدعفونی کننده مورد استفاده قرار می گیرد. اگرچه مکانیسم دقیق عمل ضد عفونی کننده این ماده مشخص نیست ، اما ممکن است ارگانیسم ها را با دناتوراسیون پروتئین ها و DNA ، تداخل درمتابولیسم سلولی و حل کردن غشاء لیپوپروتئینی از بین ببرد. در ادامه مقاله در نشریه جهان شیمی فیزیک توضیحات بیشتری در این رابطه ارائه می گردد لطفا همراه ما باشید.

خواص شیمیایی و فیزیکی ایزوپروپیل الکل

ایزوپروپیل الکل در آب ، اتانول ، اتر و کلروفرم قابل انحلال است. این ماده اتیل سلولز ، پلی وینیل بوتیرات ، بسیاری از روغن ها ، آلکالوئیدها و رزین های طبیعی را حل می کند. از نظر رنگ ایزوپروپیل الکل یک مایع بی رنگ است که در گریدها و درصدهای مختلف در دسترس است

بر خلاف اتانول یا متانول ، این ماده با محلول های نمکی قابل اختلاط نیست و می توان با افزودن نمکی مانند کلرید سدیم آنرا از محلول های آبی جدا کرد.

الکل ها و محلول ها ضدعفونی کننده دست حاوی محلول ۶۰-۷۰٪ ایزوپروپیل الکل یا اتانول در آب هستند. آب برای باز کردن منافذ غشای باکتریها مورد نیاز است که به عنوان دریچه ای برای ورود الکل عمل می کند.

موارد مصرف ایزوپروپیل الکل چیست ؟

از ایزوپروپیل الکل به دلیل خواص آنتی باکتریال می توان برای تمیز کردن سطوح مختلف استفاده کرد. این ماده بهترین ضدعفونی کننده برای استفاده در بیمارستان ها و مایعات ضدعفونی کننده دست قبل از جراحی و حتی کاربردهای خانه داری است.

این الکل می تواند برای تولید حلال دیگری به نام ایزوپروپیل استات، استری شود. این ماده با دی سولفید کربن و هیدروکسید سدیم و هیدروکسید پتاسیم واکنش نشان می دهد تا به ایزوپروپیل زانتات سدیم  که یک علف کش و یک معرف برای شناورسازی سنگ معدن است را تولید کند.

ایزوپروپیل الکل با تیتراکلرید تیتانیوم و فلز آلومینیوم واکنش نشان می دهد و به ترتیب ایزوپروپراکسیدهای تیتانیوم و آلومینیوم را تولید می کند که به عنوان کاتالیزور و معرف شیمیایی مورد استفاده قرار می گیرد. این ماده را به دلیل فراریت بالا می توان برای تمیز کردن سطوح شیشه ای ، پنجره ها یا آینه ها مورد استفاده قرار داد.

عکس ایزوپروپیل الکل
عکس ایزوپروپیل الکل

نکته:

این الکل برای تمیزکردن وسایل الکترونیکی نیز مورد استفاده قرار می گیرد زیرا به سرعت تبخیر شده و هیچ ماده باقی مانده ای به جا نمی گذارد که باعث آسیب رسیدن به وسایل الکترونیکی شود. این ماده را می توان برای پاک کردن اثر انگشت از روی CD و DVD نیز بکار برد زیرا سطح آنها را خراب نمی کند.

همچنین این الکل را می توان روی عضلات دردناک استعمال کرد تا درد و تورم آن کاهش یابد زیرا باعث افزایش جریان خون در محل شده و درد و التهاب را کاهش می دهد.

به عنوان نگهدارنده نمونه بیولوژیکی ، ایزوپروپیل الکل جایگزین نسبتاً غیر سمی برای فرمالدئید و سایر مواد نگهدارنده مصنوعی است و در استخراج DNA نیز مورد استفاده قرار می گیرد. این الکل به عنوان یک ماده خشک کننده آب برای پیشگیری از سندرم گوش شناگران مورد استفاده قرار می گیرد.

کاربردهای صنعتی ایزوپروپیل الکل

عمده کاربردهای ایزوپروپیل الکل شامل کاربرد آن به عنوان حلال است. کاربردهای مستقیم آن شامل فرمول بندی علف کش ها و آفت کش ها ، جوهر ، پوشش های سطحی و تولید رزین است. این ماده همچنین برای رقیق کردن اسانس ها به دلیل چگالی کمتر ، نقطه جوش و سمیت پایین استفاده می شود.

الکل ایزوپروپیل در صنایع برای پاک کردن تخته مدار و نیمه رساناها ، برای تمیز کردن و حذف چسب ، شار لحیم ، لکه ها ، گرد و غبار و سایر مواد خورنده مورد استفاده قرار می گیرد.

صنعت چاپ از آن به عنوان پاک کننده برای تجهیزات ، در چاپ گراور و فلکسوگرافی و لیتوگرافی استفاده می کند. ایزوپروپیل الکل در تولید لاستیک و همچنین رقیق کننده و استخراج کننده در شیمی استفاده می شود و فلز را رنگ و چربی زدایی می کند.

در تولید مدار چاپی (PCB) الکل ایزوپروپیل برای تسطیح لحیم کاری ، تراش و هدایت سوراخ های PCB مناسب است. روغن ، گریس و مایع هیدرولیک توسط IPA به راحتی از بین می رود.

بهتر است بدانید:

این الکل برای پردازش اسانس ها ، چربی ها ، طعم دهنده ها ، موم ها و مواد مغذی مورد استفاده قرار می گیرد. از آن برای استخراج فسفولیپیدها و اسیدهای چرب امگا ۳ از ماهی برای ایجاد روغن تری گلیسیرید با کیفیت بالا استفاده می شود.

تقاضا برای این ماده شیمیایی در بخش داروسازی ، مراقبت های شخصی و لوازم آرایشی ، مواد شیمیایی ، مواد غذایی و آشامیدنی و صنایع رنگ و پوشش در سراسر جهان به سرعت در حال افزایش است. کاربرد IPA در بخش مراقبت های شخصی به خصوص پس از شیوع ویروس کرونا در سه ماهه اول سال ۲۰۲۰ به سرعت افزایش یافته است.

IPA به طور گسترده ای در تولید محصولات مراقبت از پوست ، محصولات حمام ، محصولات مراقبت از مو ، لوسیون های بعد از اصلاح ، لوازم آرایش و مراقبت از چشم استفاده می شود. در بین محصولات بهداشت شخصی ، به طور گسترده ای در تولید ضد عفونی کننده ها ، آماده سازی ضد عفونی کننده پوست برای بیماران ، اسکراب های دست جراحی و شستشوی دست استفاده می شود.

ایزوپروپیل الکل چیست ؟
ایزوپروپیل الکل چیست ؟

کاربرهای خانگی ایزوپروپیل الکل

IPA یک ماده شیمیایی رایج خانگی است و کاربرد بالقوه ای در مراقبت های شخصی و همچنین در نظافت عمومی منزل دارد. با این حال ، استفاده نادرست از این الکل می تواند عوارض جانبی جدی از جمله سوزش پوست و مسمومیت ایجاد کند. موارد معمول کابردهای خانگی این الکل عبارتند از:

ضدعفونی کردن نیش کنه

شما می توانید با استفاده از موچین کنه را با دقت از روی پوست بردارند. پس از برداشتن کنه می توانید از IPA برای ضدعفونی کردن نیش استفاده کنید.

مراقبت از گوش های سوراخ شده

طبق گفته آکادمی پوست آمریکا (AAD) شما می توانید از الکل ایزوپروپیل برای تمیز کردن پوست اطراف سوراخ های جدید گوش استفاده کنید. برای انجام این کار پنبه یا پد را در الکل فرو کرده و سپس آن را به آرامی در اطراف سوراخ در جلو و پشت گوش استفاده کنید تا از عفونت های باکتریایی و زخم جلوگیری شود.

ذکر این نکته ضروری است که برخی از متخصصان با این توصیه موافق نیستند و توصیه می کنند افراد از الکل زدن به زخم ها خودداری کنند زیرا ممکن است روند بهبود را کندتر کند.

کاهش بوی بدن

مالیدن الکل می تواند به از بین بردن باکتری های ایجاد کننده بو کمک کند. به عنوان مثال فرد می تواند الکل را زیر بغل بمالد تا بوی بدن را از بین ببرد. با این حال شما نباید بلافاصله پس از اصلاح از الکل استفاده کنید زیرا این باعث سوزش می شود.

خوشبو کننده کفش

کفش ها خصوصا در تابستان می تواند بوی شدیدی ایجاد کنند به خصوص اگر فردی هنگام ورزش یا انجام سایر فعالیت های بدنی آنها را بپوشد. اسپری کردن کفی کفش با الکل ایزوپروپیل می تواند به از بین بردن باکتری های ایجاد کننده بو کمک کند. گذاشتن کفش در زیر نور آفتاب به خشک شدن سریع الکل کمک می کند.

تهیه خوشبو کننده خانگی

با ریختن الکل IPA در بطری اسپری و افزودن چند قطره روغن ضروری دلخواه می توان خوشبو کننده خانگی را تهیه کرد. سپس می توانید مخلوط را در اطراف اتاق اسپری کنید تا بوهای نامطبوع را از بین ببرد.

ایجاد بسته های یخ خانگی

با مخلوط کردن آب و IPA شما می توانید یک بسته یخ خانگی قابل استفاده مجدد ایجاد کنید. به این منظور شما می توانید  یک کیسه فریزر آب بندی را با ۲ فنجان آب و ۱ فنجان الکل ۷۰ درصد پر کنید. تا آنجا که ممکن است هوا را به بیرون فشار دهید و کیسه را ببندید. کیسه پر شده را داخل کیسه فریزر دیگری قرار دهید و قبل از آب بندی تا آنجا که ممکن است هوا را بیرون دهید. پس از چند ساعت هنگامی که کیسه یخ آماده شد ، می توانید آن را روی عضلات یا مفاصل دردناک بمالید تا درد و التهاب را تسکین دهد.

ایزوپروپیل الکل چیست ؟
ایزوپروپیل الکل چیست ؟

تمیز و ضد عفونی سطوح سخت

الکل ایزوپروپیل می تواند به تمیز کردن و ضد عفونی سطوح سخت کمک کند. این الکل در برابر اکثر ، اما نه همه عوامل بیماری زا موثر است. اکثر الکل های ایزوپروپیل حدود ۷۰ درصد هستند ، اما بسته به نوع محصول ، میزان آن می تواند از ۶۰ تا ۹۹ درصد متغیر باشد.

طبق گفته مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری ها (CDC) ، محلول های الکلی در غلظت ۶۰-۹۰ بیشترین تأثیر را دارند. افراد باید از استفاده از محلوله ای رقیق شده که غلظت آن ۵۰٪ یا کمتر است خودداری کنند ، زیرا اینها در از بین بردن عوامل بیماری زا کمتر موثر خواهند بود.

ضدعفونی کردن اسفنج ها و دستمال

IPA همچنین می تواند به ضدعفونی وسایل خانه مانند اسفنج حمام یا آشپزخانه یا دستمال ها کمک کند. برای این منظور باید مقداری الکل را روی اسفنج یا پارچه ریخته و اجازه دهید چند دقیقه یا چند ساعت داخل ظرف خیس بخورد.

نظافت و ضدعفونی کردن وسایل الکترونیکی

الکل ایزوپروپیل به سرعت تبخیر می شود و می تواند عوامل بیماری زا را در تلفن ها ، لپ تاپ ها ، تبلت ها و سایر دستگاه ها از بین ببرد. بهتر است از الکل ایزوپروپیل ۹۹٪ برای وسایل الکترونیکی استفاده کنید. به این منظور باید مقدار کمی الکل را روی یک حوله یا دستمال کاغذی اسپری کرده و آن را به آرامی روی دستگاه الکترونیکی پاک کند.

تمیز کردن جواهرات

جواهرات می توانند با پوشیدن مکرر آلودگی و باکتری های زیادی را جمع آوری کنند. تمیز کردن جواهرات با الکل ایزوپروپیل هیچ آسیبی به آنها نمی رساند.

تفاوت ایزوپروپیل الکل و اتانول

اتانول یک الکل ساده با فرمول شیمیایی C2H6O  و یک مایع بی رنگ و قابل اشتعال است که در آب محلول است.  IPA نیز یک مایع بی رنگ و قابل اشتعال است اما دارای ترکیب شیمیایی کمی متفاوت با اتانول و با فرمول C3H8O است.

IPA با آب برای استفاده به عنوان الکل ضد عفونی کننده مخلوط می شود و اغلب در لوسیون های پس از اصلاح ، لوسیون های دست و سایر لوازم آرایشی یافت می شود. اتانول همچنین می تواند جایگزین این محصولات شود ، اما IPA به دلیل میزان غلظت بالاتر ترجیح داده می شود. با اینحال استفاده اولیه از اتانول ، فراتر از خاصیت ضدعفونی کننده آن است و  به عنوان ماده ای مست کننده در مشروبات الکلی مانند آبجو ، شراب و شربت های مقطر استفاده می شود. اما لازم به ذکر است که اتانول صنعتی برای مصرف نیست.

الکل ایزوپروپیل ۹۹ درصد

ایزوپروپیل الکل۹۹%   یکی از خالص ترین اشکال الکل موجود در بازار است و در هر شرایطی که غلظت کمتر غیرکاربردی  یا بی اثر باشد استفاده می شود. بیشترین کاربرد ایزوپروپیل الکل ۹۹٪ شامل پاک کننده لوازم الکترونیکی ، حذف روغن و چربی و ضد عفونی کننده است.

ایزوپروپیل الکل ۹۹٪ درجه خلوص بسیار بالایی دارد و علاوه بر استفاده به عنوان یک عامل تمیز کننده خانگی در بسیاری از محصولات روزمره مانند جوهر ، رقیق کننده رنگ ، پاک کننده های عمومی ، مواد ذوب کننده شیشه و ضد عفونی کننده ها یافت می شود ، زیرا در از بین بردن باکتری ها و ویروس ها بسیار موثر است .

این الکل را می توان در طیف وسیعی از کاربردها استفاده کرد ، اما موثرترین و محبوب ترین در آن در صنایع تولیدی است. با دیجیتالی شدن دنیا و افزایش کاربرد دستگاه های هوشمند ، نیاز به ۹۹٪ الکل ایزوپروپیل به احتمال زیاد افزایش خواهد یافت.

ایزوپروپیل الکل چیست ؟
ایزوپروپیل الکل چیست ؟

قیمت الکل ایزوپروپیل

قیمت الکل ایزوپروپیل  بر اساس درجه خلوص و گرید آن متفاوت است. ایالات متحده در حال حاضر بزرگترین مصرف کننده جهانی IPA است ، اگرچه از آن در سراسر جهان استفاده می شود. انتظار می رود در پنج سال آینده آسیا (به ویژه هند) ، آفریقا و خاورمیانه نرخ رشد جهانی بالاتر از متوسط را نشان دهند.

الکل ایزوپروپیل را از کجا تهیه کنیم؟

الکل ایزوپروپیل را می توانید به صورت حضوری یا خرید اینترنتی به راحتی در گریدهای مختلف برای کاربردهای مختلف تهیه کنید. شرکت های مختلف شیمیایی این الکل را در ظرف هایی با اندازه مختلف به فروش می رسانند.

الکل ایزوپروپیل را از کجا بخرم؟

الکل ایزوپروپیل برای کاربردهای مختلف در دسترس است به عنوان مثال IPA را می توانید در بطری های اسپری کوچک برای مصارف شخصی از داروخانه ها نیز تهیه کنید. برای کاربردهای صنعتی می توانید این الکل را از شرکت مواد شیمیایی خریداری نمایید.

خطرات و عوارض ایزوپروپیل الکل

بخارات این الکل از هوا سنگین تر است و اشتعال پذیری آن در هوا ۲ تا ۱۲.۷ درصد است بنابراین باید از منابع گرمایی و شعله های باز دور نگه داشته شود.

این ماده باعث تحریک پوست می شود و هنگام کار کردن با آن باید از دستکش استفاده کرد. استنشاق ایزوپروپیل الکل و متابولیت های آن برای انسان سمی است و بر سیستم عصبی مرکزی تاثیرگذار است.

مصرف بیش از حد این الکل ممکن است به دلیل تولید استون در بدن باعث شود تنفس فرد بوی میوه بدهد. برخلاف مسمومیت با متانول یا اتیلن گلیکول ، متابولیت های ایزوپروپیل الکل به طور قابل توجهی کمتر سمی هستند و درمان این مسمومیت تا حد زیادی حمایتی است.

علائم مسمومیت با این الکل شامل گرگرفتگی ، سردرد ، سرگیجه ، افسردگی CNS ، حالت تهوع ، استفراغ ، بیهوشی ، هیپوترمی ، فشار خون پایین ، شوک ، تنگی نفس و کما است.

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا