آرایشی و بهداشتیصنایع شیمیاییغذایی و داروییکشاورزی و دامپروری

اسید سیتریک چیست و چه کاربردهایی دارد؟

این مقاله شامل اطلاعات مفید و کاربردی درباره ویژگی‌ها، خواص و کاربرد اسید سیتریک در زمینه های گوناگون صنعتی و غیر صنعتی است. همچنین اگر قصد خرید اسید سیتریک را دارید، برای اطلاع از قیمت خرید و فروش اسید سیتریک در بازار مواد شیمیایی می‌توانید از لیست پیشنهادی فروشندگان اسید سیتریک در انتهای مقاله استفاده نمایید. درصد و شرکت تولیدکننده از عوامل بسیار مهم در تعیین قیمت اسید سیتریک هستند. لازم به ذکر است این لیست همواره با اسامی معتبرترین شرکت‌های خوشنام و با سابقه فعال در زمینه فروش اسید سیتریک و صنعت مواد شیمیایی به روز می‌شود.

اسید سیتریک (Citric acid) یک اسید آلی ضعیف با فرمول شیمیایی C6H8O7 است که هر سال بیش از دو میلیون تن از این ماده تولید می شود. اسید سیتریک معمولاً به عنوان یک افزودنی مواد غذایی، ماده پاک کننده و مکمل غذایی مورد استفاده قرار می گیرد.

اسید سیتریک به طور طبیعی در مرکبات به ویژه لیموترش وجود دارد و به آنها طعم ترش می بخشد. این ترکیب اولین بار در سال ۱۷۸۴ توسط یک محقق سوئدی از آب لیمو جدا شد. به دو شکل سیتریک مونو هیدارات یا آبدار و سیتریک آنهیدارت یا خشک وجود دارد.

این ترکیب بی بو و بی رنگ تا دهه ۱۹۰۰ همچنان از آب لیمو استخراج می شد تا اینکه دانشمندان توانستند آنرا از قارچ سیاه و آسپرژیلوس نیگر تولید کنند.

پاسخ به سوالات در نشریه جهان شیمی فیزیک

با اینحال فرم سنتتیک آن با آنچه در مرکبات یافت می شود، متفاوت است ولی تولید این افزودنی از مرکبات بسیار پرهزینه است و تقاضا به مراتب از عرضه آن بیشتر است.

کاربرد اسید سیتریک

این ترکیب به دلیل خاصیت اسیدی و مزه ای که دارد، عمدتاً به عنوان ماده طعم دهنده و نگهدارنده به خصوص در نوشابه ها و شیرینی ها مورد استفاده قرار می گیرد. از دیگر موارد کاربرد اسید سیتریک تثبیت یا حفظ داروها و به عنوان ضد عفونی کننده در برابر ویروس ها و باکتری ها است.

نوشیدنی ها یا محصولات غذایی مانند سس گوجه فرنگی نیز حاوی اسید سیتریک هستند. اگرچه این ماده بطور طبیعی تولید نمی شود اما به عنوان محصول جانبی تولید پنیر، شراب و تولید نان ترش تولید می شود.

 

 

مواد غذایی و نوشیدنی ها حدود ۷۰٪ و محصولات دارویی و مکمل های غذایی ۲۰٪ اسید سیتریک تولیدی را استفاده می کنند و ۱۰٪ باقی مانده نیز در مواد تمیز کننده بکار می رود.

این ماده در صنعت به عنوان یک شار لحیم کاری عالی عمل می کند و می تواند به صورت خشک یا محلول غلیظ در آب مورد استفاده قرار بگیرد. فقط باید بعد از لحیم کاری مخصوصاً با سیم های ریز سریع برداشته شود زیرا خاصیت خورندگی ضعیف دارد و به سرعت در آب داغ حل و شسته می شود.

اسید سیتریک می تواند به عنوان جایگزینی برای اسید نیتریک در غیرفعال کردن فولاد ضدزنگ استفاده شود.

این ماده می تواند به عنوان بخشی از فرایند تولید فیلم عکاسی به عنوان یک حمام متوقف کننده بو استفاده شود. ظاهر کنندگان عکس قلیایی هستند، بنابراین از یک اسید ضعیف برای خنثی کردن و متوقف کردن عمل آنها استفاده می شود، اما استفاده از اسید استیک باعث باقی ماندن بوی سرکه قوی در اتاق تاریک می شود.

اسید سیتریک یک ماده شلات کننده عالی است و با محلول ساختن فلزات، آنها را به هم متصل می کند. این ماده برای از بین بردن رسوبات آهکی از دیگهای بخار استفاده می شود.

همچنین می توان از آن برای تصفیه آب استفاده کرد و این مسئله باعث بهبود اثربخشی صابون ها و شوینده های لباس می شود. اسید سیتریک با شلاته کردن فلزات در آب سخت به دترجنت ها اجازه می دهد تا کف تولید کنند و بدون نیاز به نرم شدن آب، بهتر کار کنند.

اسید سیتریک یک اسید آلفا هیدروکسی و یک ماده فعال در لایه بردارهای شیمیایی پوست است. این ماده معمولاً به عنوان یک بافر برای افزایش حلالیت هروئین قهوه ای مورد استفاده قرار می گیرد.

این اسید همچنین به عنوان یکی از ترکیبات فعال در تولید بافت های صورت با خواص ضد ویروسی استفاده می شود.

کاربرد اسید سیتریک در صنایع غذایی

این ماده یکی از رایج ترین مواد افزودنی غذایی در جهان است و برای تقویت اسیدیته، تقویت طعم و حفظ مواد تشکیل دهنده خوراکیها استفاده می شود.

pH اسیدی این ماده آنرا تبدیل به یک ماده نگهدارنده مفید کرده است. از آنجا که بسیاری از باکتری ها قادر به رشد در محیط اسیدی نیستند، اسید سیتریک اغلب به عنوان نگهدارنده به مربا، ژله، آب نبات، کنسرو و حتی محصولات گوشتی اضافه می شود.

از آنجا که این ترکیب می تواند به صورت پودر تهیه شود، در صورت تمایل به طعم ترش می توان از آن در غذاهای خشک نیز استفاده کرد. اسید سیتریک یک جایگزین خشک برای آب لیمو یا سرکه در خوراکیهایی مانند نمک چاشنی، پودرهای طعم دهنده و میان وعده های ترد است.

آب میوه ها، نوشیدنی های پودری، آب نبات ها، غذاهای یخ زده و برخی از لبنیات اغلب حاوی اسید سیتریک سنتتیک هستند.

این ماده همچنین به میوه ها و سبزیجات کنسرو شده برای حفاظت از بوتولیسم – بیماری نادر و جدی ناشی از تولید سم باکتری کلسترودیم بوتولینوم – اضافه می شود.

استفاده از اسید سیتریک در صنایع دارویی

اسید سیتریک ماده اصلی داروها و مکمل های غذایی است. این ماده برای کمک به تثبیت و حفظ ترکیبات فعال به داروها اضافه شده و همچنین برای تقویت یا ماسک کردن طعم داروهای جویدنی و شربت های دارویی مورد استفاده قرار می گیرد.

مکمل های معدنی مانند منیزیم و کلسیم ممکن است حاوی اسید سیتریک به شکل سیترات برای تقویت جذب باشند.

کاربرد سیتریک به عنوان ماده ضد عفونی و پاک کننده 

اسید سیتریک یک ضد عفونی کننده مفید در برابر انواع باکتری ها و ویروس ها است. مطالعات نشان داده است که این ماده ممکن است در درمان یا پیشگیری از نوروویروس انسانی که از دلایل اصلی بیماری های ناشی از مواد غذایی هستند مؤثر باشد.

این ترکیب به عنوان یک ماده ضد عفونی کننده و تمیز کننده عمومی برای از بین بردن لک ناشی از صابون، لکه های آب سخت، آهک و زنگ زدگی به صورت تجاری به فروش می رسد.

این ماده به عنوان جایگزینی مطمئن برای مواد ضد عفونی کننده و پاک کننده های معمولی مانند سفید کننده های حاوی کلر استفاده می شود.

 

مواد شیمیایی مرتبط با اسیدسیتریک

 

فواید مصرف اسید سیتریک

این ماده برای سلامتی بسیار مفید است و عملکردهای چشمگیری در بدن دارد. مهمترین عملکرد آن در تولید انرژی است زیرا به صورت سیترات در چرخه کربس به عنوان اولین مولکول تشکیل می شود.

این چرخه در بدن غذا را به انرژی تبدیل می کند و انسان و موجودات زنده بخش اعظم انرژی خود را از این چرخه به دست می آورند.

این اسید قابلیت دسترسی پذیری زیستی مواد معدنی را افزایش می دهد و به بدن اجازه می دهد که مینرال ها را بهتر جذب کند.

به عنوان مثال، سیترات کلسیم نیازی به اسید معده برای جذب ندارد. همچنین عوارض جانبی کمتری نسبت به کربنات کلسیم سبب می شود. بنابراین، سیترات کلسیم برای افرادی که اسید معده کمتری دارند مانند افراد مسن، گزینه بهتری است.

به همین ترتیب، منیزیم به شکل سیترات کاملا جذب می شود و دسترس پذیری آن نسبت به اکسید منیزیم و سولفات منیزیم بهتر است. اسید سیتریک همچنین جذب مکمل های روی را تقویت می کند.

این ماده ممکن است از شما در برابر سنگ کلیه محافظت کند.این ماده به شکل سیترات پتاسیم از تشکیل سنگ کلیه جلوگیری می کند و همچنین باعث خرد شدن سنگ هایی می شود که از قبل شکل گرفته اند.

سنگ های کلیه اغلب با اسید سیتریک به شکل سیترات پتاسیم درمان می شود. با این حال، مصرف غذاهای مملو از این اسید طبیعی – مانند مرکبات – می تواند مزایای مشابهی برای جلوگیری از سنگ کلیه داشته باشد.

ایمنی و خطرات اسید سیتریک

اگرچه اسید سیتریک یک اسید ضعیف است اما قرار گرفتن در معرض گرید خالص می تواند عوارض جانبی ایجاد کند. استنشاق آن ممکن است باعث سرفه، تنگی نفس یا گلو درد شود. مصرف بیش از حد آن نیز ممکن است باعث درد شکم و گلو درد شود.

همچنین قرار گرفتن در معرض محلول های غلیظ می تواند باعث قرمزی و درد پوست و چشم شود. مصرف طولانی مدت یا مکرر این ماده باعث فرسایش مینای دندان می شود.

اسید سیتریک سنتتیک معمولاً توسط سازمان غذا و دارو (FDA) ایمن شناخته می شود. زیرا هیچ مطالعه علمی در مورد ایمنی آن هنگام مصرف در مقادیر بالا برای مدت طولانی وجود ندارد.

البته هنوز گزارش هایی در مورد بیماریزایی و واکنش های آلرژیک نسبت به این ماده افزودنی وجود دارد. به عنوان مثال درد مفاصل همراه با تورم و سفتی، درد عضلات، معده و همچنین تنگی نفس در برخی از افراد بعد از مصرف غذاهای حاوی اسید سیتریک مصنوعی مشاهده شده است. این علائم در افرادی که اشکال طبیعی این اسید مانند لیموترش و لیموی شیراز را مصرف می کنند، مشاهده نشده است.

دانشمندان در این رابطه اظهار می کنند که احتمالا قارچ تولید کننده اسید سیتریک مسئول این علائم است نه خود آن.

این اسید به طور کلی بی خطر تلقی می شود اما باقیمانده قارچ از فرآیند تولید ممکن است در موارد نادر باعث ایجاد حساسیت شود.

درمان اسید سیتریک

اسید سیتریک یک پودر سفید است که برای ایجاد طعم ترش به نوشیدنی ها و محصولات غذایی استفاده می شود. همچنین به عنوان یک ماده نگهدارنده برای جلوگیری از فساد مواد غذایی استفاده می شود زیرا اسیدیته محصولات را افزایش می دهد و بسیاری از باکتری هایی که باعث فساد مواد غذایی می شوند قادر به رشد در محیط اسیدی نیستند. همچنین در مکمل های غذایی استفاده می شود زیرا بدن مواد معدنی را زمانی که به اسید سیتریک متصل می شود بهتر جذب می کند.

اما تولید اسید سیتریک از مرکبات بسیار گران است و تقاضا برای اسید سیتریک بیشتر از عرضه موجود مرکبات است. قندهایی که برای اسید سیتریک استفاده می شوند می توانند از نیشکر، ذرت یا گندم به دست آیند.

درمان یا تیمار اسید سیتریک به تنظیم اسیدیته کمک می کند، به عنوان یک آنتی اکسیدان عمل می کند و به حفظ رنگ مواد غذایی کمک می کند. اسید سیتریک به دلیل PH پایین و مشخصات اسیدی آن می ‌تواند به محافظت در برابر بوتولیسم در محصولات کنسرو شده و سایر غذاهای کنسروی کمک کند.

عوارض اسید سیتریک

سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) اسید سیتریک را برای استفاده به عنوان یک افزودنی غذایی بی خطر می داند. این ترکیب مصرفی کاملا در بدن متابولیزه می شود بنابراین هیچ تجمع سمی وجود ندارد.

از آنجایی که اسید سیتریک از تخمیر باکتری ها ساخته می‌شود برخی از محققان احساس می‌ کنند که هنگام خوردن غذاهایی که اسید سیتریک به آنها اضافه شده است، احتمال واکنش التهابی وجود دارد.

برخی گزارش‌ها نشان می دهد که برخی افراد به غذاهای حاوی آن حساس هستند. در این موارد، افراد پس از مصرف این غذاها افزایش علائم التهابی را تجربه کردند، اما در هنگام خوردن غذاهای حاوی اشکال طبیعی اسید سیتریک، هیچ علامتی نداشتند.

نکته دیگری که در مورد اسید سیتریک باید مراقب آن باشید، تأثیر آن بر مینای دندان است. مصرف بیش از حد این ترکیب (مانند نوشیدنی های اسیدی مانند نوشابه) در مدت زمان طولانی می تواند منجر به فرسایش مینای دندان شما شود.

درصد اسید سیتریک در آبلیمو

غلظت اسید سیتریک در آب لیمو با ۴۴/۱ گرم در هر اونس و به عبارت دیگر میزان بین ۵ تا ۶ درصد است. در مقایسه آب پرتقال تازه حاوی حدود ۲۵/۰ گرم اسید سیتریک در هر اونس و آب گریپ فروت حاوی ۰.۰۰۶۸ گرم است.

کاربرد اسید سیتریک در کشاورزی

این ترکیب محصول طبیعی مرکباتی مانند لیمو، لیموترش، پرتقال و نارنگی است. مقدار کمی نیز در انواع توت ها، به ویژه شاه توت و تمشک وجود دارد. در محیط زیست، اسید سیتریک نه تنها بر انسان و حیوانات بلکه گیاهان را نیز تحت تاثیر قرار می دهد. برخی از مطالعات نشان می دهد که اسید سیتریک، زمانی که در دوزهای پایین استفاده می شود ممکن است برای گیاهان مفید باشد. با این حال، دوزهای زیاد و مکرر ممکن است مضر باشد.

گیاهان در طول فتوسنتز با آزاد کردن انرژی از گلوکز و سایر قندهای ذخیره شده، آدنوزین تری فسفات (ATP) می‌سازند. در طی تنفس هوازی، سلول از اکسیژن برای سوزاندن مولکول ها و آزادسازی انرژی استفاده می کند. این واکنش که برعکس فتوسنتز است در طول سه مسیر واکنش اصلی انجام می شود: گلیکولیز، چرخه کربس و فسفوریلاسیون انتقال الکترون.

این ماده جزء اصلی چرخه کربس است که به عنوان چرخه اسید سیتریک نیز شناخته می شود، که مجموعه ای از واکنش های شیمیایی پیچیده به عنوان بخشی از تنفس تمام سلول های استفاده کننده از اکسیژن از جمله سلول های موجود در گیاهان است. برهم زدن یا تحریف چرخه اسید سیتریک، تغییر شکل گلوکز را مختل کرده و انرژی گیاه را مختل می کند.

اسید سیتریک جزء اصلی چرخه کربس است که به عنوان چرخه اسید سیتریک نیز شناخته می شود که مجموعه ای از واکنش های شیمیایی پیچیده به عنوان بخشی از تنفس تمام سلول های استفاده کننده از اکسیژن از جمله سلول های موجود در گیاهان است.

این ترکیب خیلی ایمن تر از سایر اسیدها در کشاورزی برای کاهش PH استفاده می شود. این ترکیب برای تعدیل اسیدیته محصولات کشاورزی بسیار مفید است و گرفتگی لوله های ناشی از کربنات کلسیم و رسوب منیزیم در سیستم آبیاری را برطرف می کند و با اکثر کودها سازگار است. از اسید سیتریک رقیق شده می توان به عنوان یک قارچ کش طبیعی استفاده کرد و برای دفع قورباغه از گیاهان نیز استفاده می شود.

طرز تهیه اسید سیتریک

این ترکیب به طور گسترده در کاربردهای غذایی، به ویژه به عنوان طعم دهنده و نگهدارنده استفاده می شود. همچنین در شیمی آلی که پیش‌ساز بسیاری از واکنش‌ها است، مفید است. اسید سیتریک به صورت تجاری از کشت قارچی به نام آسپرژیلوس نیجر تولید می شود.

این قارچ در طبیعت موجود است و سویه های خاصی ایجاد می کند که تولید اسید سیتریک بسیار بالایی دارند. این گونه ها در هر جایی که علم و تجهیزات کشاورزی فروخته می شود در دسترس هستند.

تغذیه این قارچ با قندهای ساده مانند ساکارز (شکر سفره) یا گلوکز، نشاسته ذرت هیدرولیز شده، شربت ذرت یا ملاس صورت می گیرد. آسپرژیلوس نیجر از گلوکز به عنوان غذا استفاده می کند و اسید سیتریک و دی اکسید کربن (C02) را به عنوان مواد زائد تولید می کند.

ساخت اسید سیتریک در خانه

اسید سیتریک یا جوهر لیمو را به راحتی می توانید از فروشگاه ها تهیه نمایید با اینحال اگر مایل به ساخت آن در خانه هستید ابتدا ۴۵۰ میلی لیتر آب لیمو را داخل لیوان ریخته و pH آن را بررسی کنید. سپس با قطره چکان مقداری ۱۰٪ هیدروکسید سدیم را اضافه کرده و دوباره آزمایش کنید و این کار را تکرار کنید تا pH به حدود ۸ یا ۹ رسیده و رنگ محلول رنگ نارنجی عمیق شود.

در این مرحله ۵ گرم کلرید کلسیم را با آب مقطر مخلوط کنید و گرم کنید تا به جوش آید. سپس محلول را از صافی رد کنید تا سیترات کلسیم محلول جدا شود با مخلوط کردن سیترات کلسیم با اسید سیتریک یک محلول سفید خالص تولید می شود که باید آن را صاف کنید. اسید سیتریک بدست آمده را با آب مقطر رقیق کنید و حرارت دهید تا به شکل پودر جدا شود.

قیمت اسید سیتریک

قیمت اسید سیتریک برحسب درصد خلوص و حجم آن در بازار متفاوت است. شما می توانید از طریق شرکت های معتبری که در ادامه معرفی می شوند، با بهترین قیمت، اقدام به خرید اسید سیتریک مورد نظر خود نمایید. شرکت تولیدکننده و خارجی یا ایرانی بودن نیز عامل مهم دیگری در تعیین قیمت اسید سیتریک است.

فروش ‌اسید سیتریک

برای اطلاع از قیمت خرید و فروش اسید سیتریک می توانید به لیست فروشندگان پیشنهادی در قسمت بعد مراجعه نمایید. این لیست شامل معتبرترین خریداران و فروشندگان اسید سیتریک در بازار مواد شیمیایی است. برای آگاهی از اطلاعات تماس، حوزه فعالیت، آدرس، تلفن و سایر کانال های ارتباطی فروشنده موردنظر، تنها کافی است روی گزینه «اطلاعات تماس» کلیک کنید.

 

خرید اسید سیتریک

نوشته های مشابه

‫۱۶ دیدگاه ها

  1. درود
    من به عنوان فروشنده روغن زیتون از اسید سیتریک برای برای نگه‌داری و ماندگاری روغن زیتون استفاده می کنم اما مسئله ای من و خیلی از همکارانم از اون اطلاع درستی نداریم اینه که
    برای نگه‌داری روغن زیتون، اسید سیتریک خشک بهتره یا آبدار؟

    1. سلام هردو قابل استفاده است اسید سیتریک خشک در زمان مصرف باید ۱۰% وزنی کمتر از سیتریک آبدار استفاده شود .

  2. درود

    آیا از اسید سیتریک در قرص های جوشان هم استفاده میشه؟

    چون شرکت های سازنده قرص جوشان ادعا می کنند که این قرص ها حاوی ویتامین سی هستن
    اما نمی دونم این ادعا درسته یا نه!

    1. سلام
      اسید سیتریک در قرص جوشان استفاده میشود ولی اسید اسکوربیک هم باید استفاده شده باشد اسید اسکوربیک همان ویتامین سی هست

  3. وقتی که توی کامنت های سایت خوندم که توی برخی از قرص های جوشان به جای ویتامین سی، از اسید سیتریک استفاده می کنن به شدت ،نگران شدم
    چون خودم برای تقویت سیستم ایمنی قرص جوشان می خورم،

    ممکنه بین قرص های جوشان داخلی و خارجی موردی رو معرفی کنید که توش اسید سیتریک نباشه؟

  4. دوردها

    ببخشید
    برای شما امکان داره یه لیست قیمت اسید سیتریک مایع از تمامی برندها و کشورهای تولیدکننده در کنار مفید قرار بدید؟
    و هر روز یا هفته قیمتهای این لیست رو آپدیت کنید

    1. سلام اسید سیتریک مایع در هیچ جا فروخته نمیشود اسید سیتریک فقط بصورت جامد ارائه میگرددو

  5. با سلام
    من خریدار اسید سیتریک به صورت عمده هستم
    لطفا لیست قیمت اسید سیتریک چینی و ایرانی را در سایت منتشر کنید تا بشه با هم مقایسه کرد
    در ضمن برای خرید سیتریک نیاز به مشاوره دارم ، چطور می تون با شما تماس بگیرم؟

  6. از کجا اسید سیتریک بخرم؟
    اسید سیتریک کاربردهای زیاد و متنوعی داره ، همین خاطر فروشنده های زیادی هم هستن که این محصول ارایه می کنن، به همین خاطر دنبال یه فروشنده معتبر و مطمئن هستم که با خیال راحت خریدهام ازش انجام بدم

  7. من در مورد اسید سیتریک جوین محصول شرکت کشت و صنعت جوین تحقیق کردم
    این شرکت دو نو اسید سیتریک – ۱- اسید سیتریک منو هیدارت (آبدار) ؛ ۲- اسید سیتریک آن هیدورز (خشک) – تولید می کنه
    لطفا نظرتون راجع به کیفیت و قیمت اسید سیتریک جوین بگید؟

    با تشکر

    1. سلام
      تنها تولید کننده در ایران است نمک زیادی در محصول هست که ممکن است مشکل ساز شود مثل تولید نوشابه که دردسر ساز نمک میشود.
      نوع چینی این مشکل را ندارد و وجود نمک اسیدیته را پایین می آورد سبب افزایش مصرف اسید میشود.

  8. سلام از بابلسر پیام می دم
    دنبال خرید عمده اسید سیتریک هستم

    مرکز خرید عمده اسید سیتریک تو شمال کجا هست؟ معرفی می کنید؟

    قیمت اسید سیتریک عمده و جزیی چنددرصد با هم تفاوت دارن؟

  9. درود

    مقدار مناسب برای استفاده اسید سیتیریک تو باغ پرتقال و نارنج به نسبت هر هکتار چقد هست؟
    برای استفاده باغی و کشاورزی اسید سیتریک خشک بهتره یا آبدار؟
    از کجا می تونیم اسید سیتریک خشک با قیمت مناسب بخریم؟

  10. سلام

    آیا برای استفاده از اسید سیتریک در خط تولید مواد غذایی میشه از اسید سیتریک ایرانی استفاده کرد؟
    نسبت کیفیت و قیمت اسید سیتریک ایرانی انقد با کیفیت هست که جایگزین اسید سیتریک خارجی بشه؟

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا