آرایشی و بهداشتیتصفیه آبصنایع شیمیاییغذایی و دارویی

کربن اکتیو یا کربن فعال چیست و چه کاربردهایی دارد؟

کربن فعال یا کربن اکتیو که با نام شارکول فعال نیز شناخته می شود از مواد غنی از کربن که در دمای بالا سوزانده می شوند ، بدست می آید. کربن فعال در محصولات مراقبت از پوست ، کالاهای پخته شده ، نوشیدنی ها و سیستم های تصفیه آب مورد استفاده قرار می گیرد.

کربن اکتیو از سوزاندن نارگیل ، پسته ، چوب سخت و نرم ، زغال سنگ ، هسته زیتون و انوع مواد خاص کربنی بدست می آید. مکانیسم های فعال سازی شیمیایی  یا درجه حرارت بالا ، کربن فعال را از این مواد خام اولیه تولید می کند.

کربن اکتیو پس تولید با مواد افزودنی دیگری مانند نمک های کلرید ترکیب می شود تا ساختاری متخلل ایجاد شود و مواد اضافی آن با یک محلول اسیدی رقیق شسته می شود تا کربن خالص باقی بماند.

کربن فعال می تواند با قرار گرفتن در معرض گازهای اکسیدکننده  مانند بخار یا دی اکسید کربن بیشتر پردازش شود تا شبکه ای ظریف تر از منافذ در ساختار آن ایجاد شود و در نتیجه مساحت سطحی آن افزایش یابد.

کربن فعال به دلیل دارا بودن حفره های فراوان در سطح خود نسبت سطح به حجم بالایی دارد بنابراین می تواند مانند اسفنج مواد شیمیایی را جذب کند و به همین جهت به عنوان فیلتر در صنایع مختلف مورد استفاده قرار می گیرد.

کاربردهای کربن اکتیو در پزشکی

کربن فعال برای درمان بیمارانی که با داروهای خاص مسموم می شوند یا اور دوز می کنند مورد استفاده قرار می گیرد. برای این منظور پودر کربن فعال در آب و مایعات دیگر حل شده و به مریض خورانده می شود تا دستگاه گوارش را از سموم پاک کند.

کربن اکتیو مانند اسفنج عمل می کند بدین صورت که ذرات سم به سطح کربن فعال چسبیده و کمتر جذب بدن می شوند. این کار به بهترین وجه برای سموم آلی ( ترکیبات حاوی کربن ، هیدروژن ، اکسیژن یا ازت) صورت می گیرد. بسته به نوع مسمومیت، مصرف کربن فعال در صورت مصرف کافی و سریع می تواند یک راه موثر برای نجات فرد باشد.

با تمام خواص ذکر شده در رابطه با کربن فعال شواهد بسیار کمی در این رابطه وجود دارد که این ماده بتواند در مواردی مانند درمان کلسترول بالا ، اسهال یا یبوست ، نفخ  یا سوء هاضمه مؤثر باشد.

انواع مختلف کربن فعال و کاربردهای آن

کربن فعال عمدتاً به سه شکل پودر ، گرانول و اکسترود وجود دارد که هر یک از انواع آن در اندازه های مختلف در دسترس هستند و براساس نوع کاربرد مورد استفاده قرار می گیرند.

کربن اکتیو برای تصفیه مایعات و گازها و در کاربردهای مختلف از جمله تصفیه آب آشامیدنی شهری ، فرآوری مواد غذایی و آشامیدنی ، دفع بو و کنترل آلودگی صنعتی استفاده می شود.

این ماده در تولید محصولات ارگانیک دامی و کشاورزی مورد استفاده قرار می گیرد. در کشاورزی از آن به عنوان سموم دفع آفات استفاده می کنند و در دامپروری به عنوان افزودنی غذایی به خوراک دام ها اضافه می شود.

فیلترهای ساخته شده از کربن فعال در تصفیه هوا و گاز برای جذب بخارات نفتی ، بوها و دیگر هیدروکربن ها مورد استفاده قرار می گیرند.

کربن اکتیو در تولید خمیردندان های سفید کننده دندان و فیلتر ماسک های تنفسی، حذف بو و طعم از انواع نوشیدنی ، تصفیه محلول های آبکاری فلزات، کروماتوگرافی ، سفید کردن قند و شکر و تصفیه محلول های آلی که حاوی ناخالصی های رنگی هستند، استفاده می شود.

عوارض و خطرات کربن اکتیو

کربن فعال یک ماده بی خطر تلقی می شود و بندرت باعث عوارض جانبی خواهد شد. برخی عوارض جانبی ناخوشایند این ماده شامل تهوع و استفراغ ، یبوست و مدفوع سیاه هستند.

علاوه بر این ، کربن اکتیو ممکن است علائم بیماری را در افراد مبتلا به پورفیری واریگات ، بیماری ژنتیکی نادر که روی پوست ، روده و سیستم عصبی تأثیر می گذارد ، بدتر کند.

تا به امروز هیچ مطالعه ای در رابطه عوارض جانبی مصرف کربن فعال در سطوحی که در محصولات پزشکی استفاده شده یا به عنوان عامل سم زدایی مصرف می شود، وجود ندارد. حتما به این نکته توجه داشته باشید که مصرف خوراکی این ماده می تواند تاثیر داروهای خوراکی شما را کاهش دهد بنابراین پیش از مصرف آن با پزشک مشورت کنید.

 

برچسب ها

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا
بستن